1 00:00:00,000 --> 00:00:06,060 Anfonwch araros arnyn tâs au hyn bob eiminen. 2 00:00:06,660 --> 00:00:09,200 Dyma meddal nos Daith Sain Cymru. 3 00:00:09,200 --> 00:00:11,020 Iawn dol? 4 00:00:13,460 --> 00:00:17,960 Mae hyn o ddarlith i'r bwyd lan. 5 00:00:20,260 --> 00:00:23,560 Efallai y bydd yn dod fel go mains i chi, 6 00:00:23,560 --> 00:00:26,780 os rydw i'n rhoi boyned mwy o bethoedd o wybodaeth, 7 00:00:26,780 --> 00:00:32,040 yw bod ddechreuodd i mi ddysgu Ynghreis ar ôl 8 oed 8 00:00:32,040 --> 00:00:34,540 mewn amgylchedd Clille. 9 00:00:34,540 --> 00:00:35,420 Mae'n ymddangos, yw'n i? 10 00:00:35,420 --> 00:00:40,300 Ie, roedd Clille yn y blynyddoedd hwnnw wedi'i sefydlu o'r blaen yng Nghymru. 11 00:00:40,300 --> 00:00:44,500 Y unig gwahaniaeth rhwng yr amgylchedd yng Nghymru 12 00:00:44,500 --> 00:00:48,300 yn y blynyddoedd hwnnw a'r amgylchedd yma a'r ymhellach 13 00:00:48,300 --> 00:00:50,160 lle mae pobl yn dysgu trwy'r amgylchedd 14 00:00:50,160 --> 00:00:53,900 yw fy mod i'r unig bobl yn y ysgol 15 00:00:53,900 --> 00:00:56,400 sy'n dysgu trwy'r amgylchedd Clille. 16 00:00:56,520 --> 00:00:59,020 Mae pawb eraill yn siarad yng Nghymru. 17 00:00:59,020 --> 00:01:05,560 Felly, rwy'n cael deunydd personol 18 00:01:05,560 --> 00:01:10,360 o beth mae'n ei wneud i ddysgu amgylcheddau 19 00:01:10,360 --> 00:01:13,000 fel Ysgrifennau a Geograffiau a Chwaraeon 20 00:01:13,000 --> 00:01:15,400 mewn iaith nad ydw i'n ei wneud fy hun. 21 00:01:17,240 --> 00:01:18,400 Diolch am y cyflwyniad hefyd. 22 00:01:18,400 --> 00:01:22,860 Ie, roeddwn i'n myfyrwyr iaith am 16 mlynedd mewn ysgolion ddiweddar 23 00:01:22,860 --> 00:01:25,340 ac nawr mae dynolwyr yn ei eisiau 24 00:01:25,340 --> 00:01:27,660 yw rhaglenni myfyrwyr 25 00:01:27,660 --> 00:01:29,340 ym Mhrifysgol Oxford. 26 00:01:29,340 --> 00:01:32,420 Felly, rwy'n myfyrwyr myfyrwyr, rwy'n myfyrwyr myfyrwyr iaith. 27 00:01:32,420 --> 00:01:34,060 Ie, rwy'n mynd i siarad am rôl 28 00:01:34,060 --> 00:01:35,700 y iaith gyntaf a'r iaith ddiweddar 29 00:01:35,700 --> 00:01:38,220 a'r ysgol bilingol. 30 00:01:38,220 --> 00:01:40,300 Os ddweud fy mod i'n ffasg, dweud fy mod i, 31 00:01:40,300 --> 00:01:42,940 ac rydw i'n mynd i'n anhygoel. 32 00:01:42,940 --> 00:01:43,740 Felly, y cynllun. 33 00:01:43,740 --> 00:01:45,660 Wel, y peth yw, 34 00:01:45,660 --> 00:01:48,940 a all myfyrwyr ddefnyddio'r iaith gyntaf 35 00:01:48,980 --> 00:01:52,020 yn y ysgol ddiweddar iaith ddiweddar? 36 00:01:52,020 --> 00:01:54,100 Ac rydw i'n dweud ysgol ddiweddar 37 00:01:54,100 --> 00:01:57,020 oherwydd nad oes pwynt i'w gofyn 38 00:01:57,020 --> 00:01:59,580 y bydd myfyrwyr yn defnyddio'r iaith gyntaf 39 00:01:59,580 --> 00:02:01,180 mewn ysgol ddiwylliannol. 40 00:02:01,180 --> 00:02:02,220 Mae'n amlwg 41 00:02:02,220 --> 00:02:03,620 y byddwch chi'n defnyddio'r iaith gyntaf, 42 00:02:03,620 --> 00:02:06,100 ond mewn ysgol ddiweddar 43 00:02:06,100 --> 00:02:07,260 fel amgylchedd clir 44 00:02:07,260 --> 00:02:08,380 neu'n seiliedig ar gynllun 45 00:02:08,380 --> 00:02:11,460 neu amgylchedd ddiwylliannol, 46 00:02:11,460 --> 00:02:13,260 mae'n rhaid i chi gofyn y cwestiynau 47 00:02:13,260 --> 00:02:17,220 y byddwch chi'n defnyddio'r iaith gyntaf i gyd. 48 00:02:17,220 --> 00:02:18,780 Ac mae hynny wedi fy ffasinoi 49 00:02:18,780 --> 00:02:20,020 dros llawer o amser 50 00:02:20,020 --> 00:02:22,820 oeddwn i'n bylingwyr 51 00:02:22,820 --> 00:02:24,580 ac hefyd oeddwn i'n myfyrwyr 52 00:02:24,580 --> 00:02:26,180 pan oeddwn i'n bylingwyr 53 00:02:26,180 --> 00:02:26,940 mewn ystod 54 00:02:26,940 --> 00:02:28,300 gallwn siarad y iaith 55 00:02:28,300 --> 00:02:31,620 o'r myfyrwyr rydw i'n myfyrwyr. 56 00:02:31,620 --> 00:02:32,380 Mae'r math hwn 57 00:02:32,380 --> 00:02:33,580 yn cael ei ystyried yn fawr iawn 58 00:02:33,580 --> 00:02:35,260 o ran ysgol ddiwylliannol 59 00:02:35,260 --> 00:02:36,980 neu'n amlwg o ran ysgol ddiwylliannol. 60 00:02:36,980 --> 00:02:38,020 Yn amlwg, 61 00:02:38,020 --> 00:02:40,140 lle mae Llywodraethau wedi ceisio 62 00:02:40,180 --> 00:02:41,380 ymdrechu 63 00:02:41,380 --> 00:02:43,660 ymddygiad penodol 64 00:02:43,660 --> 00:02:45,020 o sut i'w dysgu 65 00:02:45,020 --> 00:02:48,100 ac mae'n broblem cyfathrebu 66 00:02:48,100 --> 00:02:50,380 ond nid oedd yn cael ei edrych 67 00:02:50,380 --> 00:02:52,140 o ran ysgol ddiwylliannol. 68 00:02:52,140 --> 00:02:52,700 Yn amlwg, 69 00:02:52,700 --> 00:02:54,700 a oes yna gweithio 70 00:02:54,700 --> 00:02:56,020 i ddysgu iaith 71 00:02:56,020 --> 00:02:57,620 lle mae rhywfaint o gysylltiad 72 00:02:57,620 --> 00:02:58,980 o'r ddau codau, 73 00:02:58,980 --> 00:03:00,220 o'r ddau iaith. 74 00:03:00,220 --> 00:03:00,940 A oes yna gweithio 75 00:03:00,940 --> 00:03:02,940 neu a oes yna ddim? 76 00:03:02,940 --> 00:03:04,060 Ac yn amlwg mae'r stori 77 00:03:04,060 --> 00:03:05,020 wedi bod, 78 00:03:05,020 --> 00:03:06,060 mae'r siarad 79 00:03:06,060 --> 00:03:06,940 wedi bod am 80 00:03:06,940 --> 00:03:09,060 cymryd ysgol ddiwylliannol. 81 00:03:09,500 --> 00:03:10,540 Ddefnyddiwch y sgiliau 82 00:03:10,540 --> 00:03:12,020 y mwyaf pwysig. 83 00:03:12,020 --> 00:03:14,540 Dyma'r argwm sylfaenol. 84 00:03:14,540 --> 00:03:15,580 Beth yw hynny? 85 00:03:15,580 --> 00:03:16,020 Ddefnyddiwch y sgiliau 86 00:03:16,020 --> 00:03:18,060 y mwyaf pwysig. 87 00:03:18,060 --> 00:03:19,180 Ac beth yw rôl 88 00:03:19,180 --> 00:03:20,060 y sgiliau gyntaf? 89 00:03:20,060 --> 00:03:20,900 Yn amlwg, 90 00:03:20,900 --> 00:03:21,580 mewn astudio 91 00:03:21,580 --> 00:03:22,820 gan Ronin Jansithia 92 00:03:22,820 --> 00:03:23,940 a Brownlee, 93 00:03:23,940 --> 00:03:25,300 lle mae'r artigl hwn 94 00:03:25,300 --> 00:03:25,860 sy'n cael ei ysgrifennu 95 00:03:25,860 --> 00:03:26,740 yng Nghymru 96 00:03:26,740 --> 00:03:28,500 ac yng Nghymru, 97 00:03:28,500 --> 00:03:30,860 mewn versiwn Nghymru 98 00:03:30,860 --> 00:03:31,380 maen nhw'n defnyddio 99 00:03:31,380 --> 00:03:33,580 recur à la langue maternelle 100 00:03:33,580 --> 00:03:34,020 sy'n golygu 101 00:03:34,980 --> 00:03:36,140 yw recur à la langue maternelle 102 00:03:36,140 --> 00:03:37,380 sy'n golygu 103 00:03:37,380 --> 00:03:38,900 yw'n beth ddewis. 104 00:03:38,900 --> 00:03:39,860 Mae gennych recur 105 00:03:39,860 --> 00:03:40,580 â rhywbeth, 106 00:03:40,580 --> 00:03:41,300 sy'n golygu 107 00:03:41,300 --> 00:03:43,180 rhywbeth negatif. 108 00:03:43,180 --> 00:03:43,940 Ond os ydych chi'n dweud 109 00:03:43,940 --> 00:03:44,980 yng nghyfnod yr un artigl 110 00:03:44,980 --> 00:03:45,500 maen nhw'n defnyddio 111 00:03:45,500 --> 00:03:46,020 y sgiliau 112 00:03:46,020 --> 00:03:48,060 ddefnyddio'r iaith natiwn 113 00:03:48,060 --> 00:03:48,580 sy'n beth 114 00:03:48,580 --> 00:03:49,660 ddefnyddio'r iaith natiwn 115 00:03:49,660 --> 00:03:50,100 ac efallai 116 00:03:50,100 --> 00:03:50,500 hyd yn oed 117 00:03:50,500 --> 00:03:51,380 ddefnyddio'r iaith positif. 118 00:03:51,380 --> 00:03:52,820 Felly mae'n 119 00:03:52,820 --> 00:03:53,780 sylfaenol 120 00:03:53,780 --> 00:03:54,500 rydw i wedi 121 00:03:54,500 --> 00:03:55,420 edrych arno 122 00:03:55,420 --> 00:03:56,580 am llawer o flynyddoedd. 123 00:03:56,580 --> 00:03:57,140 Yn sylfaenol, 124 00:03:57,140 --> 00:03:59,780 ers am 1997, 125 00:03:59,780 --> 00:04:00,620 rydw i wedi bod yn ddiddorol 126 00:04:00,620 --> 00:04:01,260 ar y math yma 127 00:04:01,260 --> 00:04:02,740 am y iaith gyntaf 128 00:04:02,740 --> 00:04:04,780 yn y iaith ddeg 129 00:04:04,780 --> 00:04:07,140 neu'r ystafell Clill. 130 00:04:07,140 --> 00:04:08,140 Ac fe ddechreuais 131 00:04:08,140 --> 00:04:08,820 drwy gofyn 132 00:04:08,820 --> 00:04:09,740 llawer o ddysgwyr 133 00:04:09,740 --> 00:04:11,180 am eu sy'n golygu 134 00:04:11,180 --> 00:04:11,940 ac rydw i wedi ei ysgrifennu 135 00:04:11,940 --> 00:04:13,220 mewn llyfr. 136 00:04:13,220 --> 00:04:15,180 Ac un o'r ddysgwyr 137 00:04:15,180 --> 00:04:16,060 rydw i'n rhoi i ddysgwyr 138 00:04:16,060 --> 00:04:16,860 mewn cwestiynau 139 00:04:16,860 --> 00:04:17,340 oedd 140 00:04:17,340 --> 00:04:18,820 mae ddysgwyr iaith ddeg 141 00:04:18,820 --> 00:04:19,220 yn defnyddio 142 00:04:19,220 --> 00:04:20,380 y iaith ddeg 143 00:04:20,380 --> 00:04:22,220 ychydig yn unig. 144 00:04:22,260 --> 00:04:23,020 Rydw i eisiau gweld 145 00:04:23,020 --> 00:04:24,100 beth oedd eu cyfathrebu 146 00:04:24,100 --> 00:04:25,660 â hynny. 147 00:04:25,660 --> 00:04:27,020 Dim ond 17% 148 00:04:27,020 --> 00:04:27,700 oedd ymdrechgar 149 00:04:27,700 --> 00:04:29,020 gyda'r dysgwyr, 150 00:04:29,020 --> 00:04:30,180 ond mae'r mwyaf o ddysgwyr 151 00:04:30,180 --> 00:04:31,300 a'r mwyaf o ddysgwyr 152 00:04:31,300 --> 00:04:32,860 sy'n cyfathrebu gwaith da 153 00:04:32,860 --> 00:04:34,580 gyda ddefnyddio iaith ddeg 154 00:04:34,580 --> 00:04:36,860 i ryw fath. 155 00:04:36,860 --> 00:04:37,500 Ac mae'r broblem 156 00:04:37,500 --> 00:04:38,380 bob amser 157 00:04:38,380 --> 00:04:39,420 i ryw fath. 158 00:04:39,420 --> 00:04:40,620 I ryw fath? 159 00:04:40,620 --> 00:04:41,220 Pa mor? 160 00:04:41,220 --> 00:04:41,740 Pa mor? 161 00:04:41,740 --> 00:04:42,420 Pan? 162 00:04:42,420 --> 00:04:44,060 Pa amser? 163 00:04:44,060 --> 00:04:47,180 Ar hyn o bryd? 164 00:04:47,180 --> 00:04:47,980 Ac rydw i'n credu 165 00:04:47,980 --> 00:04:49,340 bod gen i ddysgwyr 166 00:04:49,340 --> 00:04:50,140 tri, 167 00:04:50,140 --> 00:04:51,580 dysgwyr. 168 00:04:52,380 --> 00:04:53,860 Ac fod aplwysau 169 00:04:53,860 --> 00:04:55,180 yn cael eu gofyn 170 00:04:55,180 --> 00:04:57,860 ar draws gwaith. 171 00:04:57,860 --> 00:04:58,700 Mae rhai dysgwyr 172 00:04:58,700 --> 00:04:58,940 y ddim 173 00:04:58,940 --> 00:04:59,580 sy'n cael'r posisi 174 00:04:59,580 --> 00:05:00,300 'r hà, 175 00:05:00,300 --> 00:05:00,860 ac yn gadwal 176 00:05:00,860 --> 00:05:02,180 gyda'r amgylchedd autres, 177 00:05:02,180 --> 00:05:03,380 magib myd-hà 178 00:05:03,380 --> 00:05:04,420 mae fel 179 00:05:04,420 --> 00:05:05,340 mewl y flynedd 180 00:05:05,340 --> 00:05:06,500 mawr yn y byd 181 00:05:06,820 --> 00:05:07,700 a fel rhywbeth 182 00:05:07,700 --> 00:05:08,860 y gallwn ysyim 183 00:05:08,860 --> 00:05:09,820 y dd eggs 184 00:05:09,820 --> 00:05:10,860 angliw, 185 00:05:10,860 --> 00:05:12,020 yn eich hefyd. 186 00:05:12,020 --> 00:05:12,980 Y casgliad 187 00:05:12,980 --> 00:05:13,660 mae'n chwaraewrdd 188 00:05:13,660 --> 00:05:14,220 rhywbeth 189 00:05:14,220 --> 00:05:14,900 fel'r' egg 190 00:05:14,900 --> 00:05:15,980 ac fel ond 191 00:05:15,980 --> 00:05:16,860 moddwn ei gofynnu 192 00:05:16,860 --> 00:05:17,660 y maed 193 00:05:17,660 --> 00:05:18,700 a un llwyfan 194 00:05:18,700 --> 00:05:19,780 y llwyfan 195 00:05:19,780 --> 00:05:21,140 yn cael eu trafod 196 00:05:21,300 --> 00:05:21,780 Ac yna mae 197 00:05:21,780 --> 00:05:22,700 un arall yn y posisi 198 00:05:22,700 --> 00:05:23,580 sy'r max 199 00:05:23,580 --> 00:05:24,020 ydw i'n ei gofyn 200 00:05:24,020 --> 00:05:25,380 y posisi'r max 201 00:05:25,380 --> 00:05:26,500 does dim gwerth 202 00:05:26,500 --> 00:05:27,180 pedagogol 203 00:05:27,180 --> 00:05:28,300 yn y iaith gyntaf 204 00:05:28,300 --> 00:05:28,900 chi ddim 205 00:05:28,900 --> 00:05:29,900 does dim dysgu 206 00:05:29,900 --> 00:05:31,540 o'r iaith gyntaf 207 00:05:31,540 --> 00:05:32,100 ond 208 00:05:32,100 --> 00:05:32,500 ac 209 00:05:32,500 --> 00:05:32,980 ond, 210 00:05:32,980 --> 00:05:34,220 mae'r ddysg 211 00:05:34,220 --> 00:05:34,820 a'r dysgu 212 00:05:34,820 --> 00:05:36,700 ddim yn cynnig 213 00:05:36,700 --> 00:05:37,300 efallai 214 00:05:37,300 --> 00:05:37,940 nad yw'r ddysgwr 215 00:05:37,940 --> 00:05:38,500 dda o hyd 216 00:05:38,500 --> 00:05:39,340 neu yw'r myfyrwyr 217 00:05:39,340 --> 00:05:41,780 dda o hyd 218 00:05:41,780 --> 00:05:42,900 felly mae problem 219 00:05:42,900 --> 00:05:43,620 ac felly 220 00:05:43,620 --> 00:05:44,820 mae'n rhaid i ni 221 00:05:44,820 --> 00:05:46,060 cael'r term 222 00:05:46,060 --> 00:05:47,220 recourse 223 00:05:47,220 --> 00:05:49,620 i L1 224 00:05:49,620 --> 00:05:50,100 Ac yna mae 225 00:05:50,100 --> 00:05:50,900 un arall yn y posisi 226 00:05:50,900 --> 00:05:51,700 yr ydw i'n 227 00:05:51,700 --> 00:05:52,660 yn dweud 228 00:05:52,660 --> 00:05:53,380 ac yn ymgeisio 229 00:05:53,380 --> 00:05:54,540 yw fy posisi 230 00:05:54,540 --> 00:05:55,900 sy'r posisi'r max 231 00:05:55,900 --> 00:05:56,740 yna mae 232 00:05:56,740 --> 00:05:58,020 un 233 00:05:58,020 --> 00:05:59,460 gwerth pedagogol 234 00:05:59,460 --> 00:06:00,460 yn ddefnyddio iaith gyntaf 235 00:06:00,460 --> 00:06:01,180 ac mae'n rhaid i chi 236 00:06:01,180 --> 00:06:01,900 edrych 237 00:06:01,900 --> 00:06:02,940 ac ymgeisio 238 00:06:02,940 --> 00:06:04,220 ar y gwerth hwnnw 239 00:06:04,220 --> 00:06:04,700 OK 240 00:06:04,700 --> 00:06:05,060 ac felly 241 00:06:05,060 --> 00:06:07,180 ers 1997 242 00:06:07,180 --> 00:06:07,860 ers i fi fod yn 243 00:06:07,860 --> 00:06:08,660 ddysgwr ddysgwr 244 00:06:08,660 --> 00:06:09,700 ac ymgeisydd 245 00:06:09,700 --> 00:06:10,940 rydw i wedi edrych 246 00:06:10,940 --> 00:06:11,700 ar 247 00:06:11,700 --> 00:06:12,420 beth 248 00:06:12,420 --> 00:06:13,700 y gallwn 249 00:06:13,700 --> 00:06:15,380 ddod o'r 250 00:06:15,380 --> 00:06:17,220 ymgysylltiad L2 251 00:06:17,220 --> 00:06:18,060 sy'n helpu i ni 252 00:06:18,060 --> 00:06:20,260 gysylltu'r cwestiynau mawr yma 253 00:06:20,260 --> 00:06:21,300 i beth ystod 254 00:06:21,300 --> 00:06:22,220 beth 255 00:06:22,220 --> 00:06:24,100 mewn beth ystod 256 00:06:24,100 --> 00:06:25,620 beth y dylid ei fod 257 00:06:25,620 --> 00:06:26,820 beth ydyn nhw'n ei wneud 258 00:06:26,820 --> 00:06:30,020 beth ydyn nhw'n ei wneud'n dda 259 00:06:30,020 --> 00:06:30,940 gadewch i ni feddwl am hyn 260 00:06:30,940 --> 00:06:31,620 ychydig mwy 261 00:06:31,620 --> 00:06:32,740 cyn i mi ddweud rhywbeth 262 00:06:32,740 --> 00:06:33,300 am un 263 00:06:33,300 --> 00:06:34,060 ymgysylltiad 264 00:06:34,060 --> 00:06:34,340 ymgysylltiad 265 00:06:34,340 --> 00:06:34,820 ymgysylltiad 266 00:06:34,820 --> 00:06:37,060 ymgysylltiad yma 267 00:06:37,060 --> 00:06:37,620 beth ydyn ni'n ei ddweud 268 00:06:37,620 --> 00:06:38,060 am 269 00:06:38,060 --> 00:06:38,660 y sŵn 270 00:06:38,660 --> 00:06:39,420 ymgeisio'r cod 271 00:06:39,420 --> 00:06:40,020 sy'n sŵn 272 00:06:40,020 --> 00:06:40,900 rydw i'n defnyddio 273 00:06:40,900 --> 00:06:41,660 yn ystod 274 00:06:41,660 --> 00:06:42,140 ddefnyddio 275 00:06:42,140 --> 00:06:42,940 L1 276 00:06:42,940 --> 00:06:43,980 cod sylwadio 277 00:06:43,980 --> 00:06:45,420 cod sylwadio naturalistig 278 00:06:45,420 --> 00:06:46,060 ddigwydd 279 00:06:46,060 --> 00:06:46,660 pan 280 00:06:46,660 --> 00:06:47,180 bai 281 00:06:47,180 --> 00:06:47,500 beth 282 00:06:47,500 --> 00:06:47,980 beth ydw i 283 00:06:47,980 --> 00:06:48,340 i siarad 284 00:06:48,340 --> 00:06:49,820 gyda bobl Espanol 285 00:06:49,820 --> 00:06:50,540 mewn nes 286 00:06:50,540 --> 00:06:51,020 lle mae gennych 287 00:06:51,020 --> 00:06:51,700 pat 288 00:06:51,700 --> 00:06:52,220 neu pat 289 00:06:52,220 --> 00:06:53,220 iaith berffaith 290 00:06:53,220 --> 00:06:53,740 ac mae'n rhaid 291 00:06:53,740 --> 00:06:53,900 bod 292 00:06:53,900 --> 00:06:55,020 cod sylwadio 293 00:06:55,020 --> 00:06:55,860 perffaith 294 00:06:55,860 --> 00:06:56,660 ymgysylltiad 295 00:06:56,660 --> 00:06:57,260 Catalan 296 00:06:57,260 --> 00:06:57,740 Espanol 297 00:06:57,740 --> 00:06:58,140 ac 298 00:06:58,140 --> 00:06:58,460 ac 299 00:06:58,460 --> 00:06:59,020 eto 300 00:06:59,020 --> 00:06:59,460 um 301 00:06:59,460 --> 00:07:00,380 ac 302 00:07:00,380 --> 00:07:01,100 amlwg 303 00:07:01,100 --> 00:07:01,500 um 304 00:07:01,500 --> 00:07:01,740 ie 305 00:07:01,740 --> 00:07:02,100 dyma beth 306 00:07:02,100 --> 00:07:02,300 yw'n 307 00:07:02,300 --> 00:07:02,540 ymwneud 308 00:07:02,540 --> 00:07:03,100 dyma beth 309 00:07:03,100 --> 00:07:04,060 y mae'r iad 310 00:07:04,060 --> 00:07:04,780 a'r plant 311 00:07:04,780 --> 00:07:05,340 yn 312 00:07:05,340 --> 00:07:05,580 yn y 313 00:07:05,580 --> 00:07:06,500 ymgysylltiad 314 00:07:06,500 --> 00:07:06,780 ac 315 00:07:36,780 --> 00:07:41,740 maen nhw'n sylwadio'r sylwadau sy'n bwysig i ddwy neu mwy o iaith yn ymwneud ag ymgysylltiadau monoligwyr 316 00:07:41,740 --> 00:07:44,300 maen nhw'n sylwadio'r sylwadau sy'n bwysig i bob math o bethau 317 00:07:44,300 --> 00:07:47,260 felly dydyn nhw ddim yn dweud bod hynny'n beth ddifrifol 318 00:07:47,260 --> 00:07:49,660 cod sylwadio naturalistig 319 00:07:49,660 --> 00:07:50,460 ond 320 00:07:50,460 --> 00:07:51,820 nid yw'r hyn rydw i'n ei gofyn 321 00:07:51,820 --> 00:07:53,260 yw'r ffenomenon 322 00:07:53,260 --> 00:07:54,060 sy'n mynd i unrhywbeth 323 00:07:54,060 --> 00:07:54,860 ond mae'n dilyn 324 00:07:54,860 --> 00:07:55,900 rhaglenni 325 00:07:55,900 --> 00:07:56,780 rhaglenni grammatig 326 00:07:56,780 --> 00:07:57,660 rhaglenni lexigol 327 00:07:57,660 --> 00:07:58,780 ac amgylcheddau cymdeithasol 328 00:07:58,780 --> 00:08:00,140 nid yw bod pob un yn newid 329 00:08:00,140 --> 00:08:00,940 yn gyflym 330 00:08:00,940 --> 00:08:01,820 ar y rhanbarth 331 00:08:01,820 --> 00:08:02,540 yn gyflym 332 00:08:02,540 --> 00:08:03,660 ar y rhanbarth 333 00:08:03,660 --> 00:08:05,740 mewn amgylchedd naturalistig 334 00:08:05,740 --> 00:08:06,620 ond 335 00:08:06,620 --> 00:08:07,340 pan edrychwn ar 336 00:08:07,340 --> 00:08:08,220 ymgysylltiad 337 00:08:08,220 --> 00:08:08,700 L1 338 00:08:08,700 --> 00:08:09,420 ddefnyddio 339 00:08:09,420 --> 00:08:10,140 os ydyn ni'n astudio 340 00:08:10,140 --> 00:08:10,700 ymgysylltiad 341 00:08:10,700 --> 00:08:11,020 L1 342 00:08:11,020 --> 00:08:11,500 ddefnyddio 343 00:08:11,500 --> 00:08:11,980 mae'n 344 00:08:11,980 --> 00:08:12,620 ddifrifol 345 00:08:12,620 --> 00:08:14,620 ac 346 00:08:14,620 --> 00:08:15,900 ar y rhanbarth 347 00:08:15,900 --> 00:08:16,620 ar y rhanbarth 348 00:08:16,620 --> 00:08:17,740 ie, ar y rhanbarth 349 00:08:17,740 --> 00:08:18,540 iawn 350 00:08:18,540 --> 00:08:20,540 er enghraifft 351 00:08:20,540 --> 00:08:21,740 os edrychwn ar rhai astudiaethau 352 00:08:21,740 --> 00:08:22,940 sy'n medru 353 00:08:22,940 --> 00:08:24,300 amser 354 00:08:24,300 --> 00:08:25,980 o ddefnyddio L1 355 00:08:27,980 --> 00:08:28,860 yw hwn 356 00:08:28,860 --> 00:08:30,300 o 2-5% 357 00:08:30,300 --> 00:08:31,740 ddefnyddio L1 358 00:08:31,740 --> 00:08:32,380 yw hwn 359 00:08:32,380 --> 00:08:34,220 o 4-12% 360 00:08:34,220 --> 00:08:35,580 ddefnyddio L1 361 00:08:35,580 --> 00:08:36,220 yw hwn 362 00:08:36,220 --> 00:08:37,420 0-18 363 00:08:37,420 --> 00:08:38,140 yw hwn 364 00:08:38,140 --> 00:08:39,100 0-60 365 00:08:39,100 --> 00:08:39,660 yw hwn 366 00:08:39,660 --> 00:08:40,220 0-90 367 00:08:40,220 --> 00:08:40,780 dwi'n golygu 368 00:08:40,780 --> 00:08:41,580 gallwch weld 369 00:08:41,580 --> 00:08:41,980 mae'n 370 00:08:41,980 --> 00:08:43,340 gwirioneddol 371 00:08:43,340 --> 00:08:43,900 ie 372 00:08:43,900 --> 00:08:44,940 nid oes 373 00:08:44,940 --> 00:08:46,300 rhanbarth 374 00:08:46,300 --> 00:08:47,580 nid oes rhanbarth 375 00:08:47,580 --> 00:08:48,300 i'n helpu 376 00:08:48,300 --> 00:08:49,820 i ni ddeall 377 00:08:49,820 --> 00:08:51,180 pa mor 378 00:08:51,180 --> 00:08:52,220 L1 379 00:08:52,220 --> 00:08:53,260 iawn 380 00:08:53,260 --> 00:08:53,900 un efallai'n defnyddio 381 00:08:53,900 --> 00:08:54,620 mewn ystafell 382 00:08:54,620 --> 00:08:55,020 oherwydd 383 00:08:55,020 --> 00:08:55,420 mae'n ymwneud 384 00:08:55,420 --> 00:08:55,980 ar y rhanbarth 385 00:08:56,060 --> 00:08:56,780 mae'n ymwneud ar y rhanbarth 386 00:08:56,780 --> 00:08:57,900 mae'n ymwneud ar y rhanbarth 387 00:08:57,900 --> 00:08:59,260 os edrychwn ar y ffengsiynau 388 00:08:59,260 --> 00:09:00,220 o ddefnyddio codi 389 00:09:00,220 --> 00:09:01,180 dyna i ddweud 390 00:09:01,180 --> 00:09:02,300 pa sy'n ymwneud 391 00:09:02,300 --> 00:09:04,060 neu pa arbennigau 392 00:09:04,060 --> 00:09:05,340 y mae'r myfyrwyr iaith 393 00:09:05,340 --> 00:09:06,460 yn defnyddio L1 394 00:09:06,460 --> 00:09:07,260 mae gennym hefyd 395 00:09:07,260 --> 00:09:08,460 un sy'n llwyr 396 00:09:08,460 --> 00:09:09,260 i bawb 397 00:09:09,260 --> 00:09:10,060 ac mae unrhywbeth 398 00:09:10,060 --> 00:09:11,100 mae'n ymwneud â'r sefyllfa 399 00:09:11,100 --> 00:09:11,740 gallwch ysgrifennu hyn 400 00:09:11,740 --> 00:09:12,460 ar gyfer eich hun 401 00:09:19,340 --> 00:09:19,820 ac felly 402 00:09:19,820 --> 00:09:20,940 mae'r holl rhanbarthau 403 00:09:20,940 --> 00:09:21,580 yn cael eu rhannu 404 00:09:21,580 --> 00:09:23,340 gan myfyrwyr 405 00:09:23,340 --> 00:09:24,220 i ddefnyddio 406 00:09:25,020 --> 00:09:26,380 felly beth yw'r rhanbarth 407 00:09:26,380 --> 00:09:27,260 ar ôl hwnnw? 408 00:09:27,260 --> 00:09:27,980 mewn gwirionedd 409 00:09:27,980 --> 00:09:28,700 unrhyw amser 410 00:09:28,700 --> 00:09:29,740 rydw i'n eisiau 411 00:09:29,740 --> 00:09:30,620 rydw i'n defnyddio L1 412 00:09:32,700 --> 00:09:33,200 iawn 413 00:09:35,820 --> 00:09:36,320 felly 414 00:09:37,420 --> 00:09:37,980 beth allwn ni 415 00:09:39,740 --> 00:09:40,700 o'r rhanbarth 416 00:09:40,700 --> 00:09:41,500 codi'r ffengsiynau 417 00:09:41,500 --> 00:09:42,540 rydyn ni'n gallu 418 00:09:42,540 --> 00:09:43,100 rydyn ni'n gallu 419 00:09:43,100 --> 00:09:44,940 i gael rhai gweithgaredd 420 00:09:44,940 --> 00:09:45,500 iawn 421 00:09:45,500 --> 00:09:46,620 rhai sylwadau 422 00:09:47,820 --> 00:09:49,100 am yr hyn rydw i'n ei eisiau 423 00:09:49,100 --> 00:09:49,740 ychwanegu 424 00:09:49,740 --> 00:09:50,140 os ydych chi'n hoffi 425 00:09:50,140 --> 00:09:50,380 iawn 426 00:09:50,380 --> 00:09:51,740 ar y rhanbarth 427 00:09:51,740 --> 00:09:53,180 unrhyw rhanbarth 428 00:09:53,180 --> 00:09:54,300 lle gallwch chi roi'r jacket 429 00:09:54,300 --> 00:09:55,420 i'w gysylltu 430 00:09:55,420 --> 00:09:57,420 er mwyn i chi gael rhai sylwadau 431 00:09:57,420 --> 00:09:59,020 o sut i weithredu 432 00:09:59,020 --> 00:10:00,460 gyda'ch rhanbarth 433 00:10:00,460 --> 00:10:01,660 ymddygiad 434 00:10:01,660 --> 00:10:04,140 rydw i'n hoffi rhanbarth 435 00:10:04,140 --> 00:10:05,180 yn y ysgol 436 00:10:05,180 --> 00:10:05,660 ond rwy'n meddwl 437 00:10:05,660 --> 00:10:06,700 mae'n rhaid i'w gynllunio 438 00:10:07,580 --> 00:10:08,140 mae'n rhaid i'w gael 439 00:10:08,140 --> 00:10:09,020 ryw fath o 440 00:10:09,020 --> 00:10:09,740 rhanbarth 441 00:10:11,420 --> 00:10:11,920 iawn 442 00:10:11,920 --> 00:10:12,460 mae rhywbeth 443 00:10:12,460 --> 00:10:13,020 ymwneud â'r 444 00:10:13,020 --> 00:10:13,420 ymwneud â'r 445 00:10:13,420 --> 00:10:14,460 ymwneud â'r 446 00:10:14,460 --> 00:10:14,460 447 00:10:14,460 --> 00:10:14,460 448 00:10:14,460 --> 00:10:14,460 449 00:10:14,620 --> 00:10:15,180 rydw i weithiar 450 00:10:15,180 --> 00:10:15,500 mae rywbeth 451 00:10:15,500 --> 00:10:16,140 sy'n cael ei yrio'r 452 00:10:16,700 --> 00:10:17,500 sy'n cynhyrchu 453 00:10:18,620 --> 00:10:19,980 antagon a morphologia 454 00:10:19,980 --> 00:10:20,380 i'r 455 00:10:20,380 --> 00:10:21,100 ddisgwrs 456 00:10:21,100 --> 00:10:21,500 ac yna 457 00:10:21,500 --> 00:10:21,820 rhywbeth 458 00:10:22,620 --> 00:10:42,940 ull chpar hanif 459 00:10:42,940 --> 00:10:43,900 i 460 00:10:43,900 --> 00:10:44,300 ychwanegu 461 00:10:44,460 --> 00:10:45,020 yma 462 00:10:45,020 --> 00:10:45,740 dyma'n cael 463 00:10:45,740 --> 00:10:46,220 o 464 00:10:46,220 --> 00:10:47,900 ymgeisydd e-bwysig 465 00:10:47,900 --> 00:10:48,460 rhwng 466 00:10:48,460 --> 00:10:48,700 ddau 467 00:10:49,420 --> 00:10:50,620 academigau italiana 468 00:10:50,620 --> 00:10:50,940 sy'n byw 469 00:10:50,940 --> 00:10:52,380 yn Yng Nghres 470 00:10:52,380 --> 00:10:53,020 ac gallwch weld 471 00:10:53,020 --> 00:10:53,740 y 472 00:10:53,740 --> 00:10:55,020 iaith matrici 473 00:10:55,020 --> 00:10:55,340 ie 474 00:10:55,340 --> 00:10:56,140 y 475 00:10:56,140 --> 00:10:57,340 iaith predominant 476 00:10:57,340 --> 00:10:58,220 os efallai 477 00:10:58,220 --> 00:10:59,340 yw italiana 478 00:10:59,340 --> 00:11:00,380 ond maen nhw'n cysylltu 479 00:11:00,380 --> 00:11:00,620 am 480 00:11:00,620 --> 00:11:01,580 nifer o 481 00:11:01,580 --> 00:11:02,380 pethau 482 00:11:02,380 --> 00:11:03,260 ar 483 00:11:03,260 --> 00:11:03,980 felly maen nhw'n 484 00:11:03,980 --> 00:11:04,380 cysylltu 485 00:11:04,380 --> 00:11:05,100 ar gyfer unrhyw ffordd 486 00:11:05,100 --> 00:11:05,420 dywedwch 487 00:11:05,420 --> 00:11:05,820 beth dwi'n golygu 488 00:11:05,820 --> 00:11:06,780 maen nhw'n cysylltu 489 00:11:06,780 --> 00:11:07,340 maen nhw'n cael 490 00:11:07,340 --> 00:11:08,220 mae'n rhaglen 491 00:11:08,220 --> 00:11:08,940 ar ôl 492 00:11:08,940 --> 00:11:09,500 dyma wrth gwrs 493 00:11:09,580 --> 00:11:10,540 mae'r 494 00:11:10,540 --> 00:11:11,340 cysylltu'n naturiol 495 00:11:11,340 --> 00:11:12,300 nid yn y ysgol 496 00:11:12,300 --> 00:11:13,180 dyma'n digwydd 497 00:11:13,180 --> 00:11:13,660 rhwng 498 00:11:13,660 --> 00:11:14,060 os roeddwn i'n 499 00:11:14,060 --> 00:11:14,700 sgwrsio 500 00:11:14,700 --> 00:11:17,100 gyda'r cwmni 501 00:11:17,100 --> 00:11:17,660 ac fel 502 00:11:17,660 --> 00:11:18,060 dw i'n dweud 503 00:11:18,060 --> 00:11:18,620 dyna ddim 504 00:11:18,620 --> 00:11:19,500 y sylwad 505 00:11:19,500 --> 00:11:19,900 mewn 506 00:11:19,900 --> 00:11:20,380 ysgol 507 00:11:20,380 --> 00:11:21,500 cysylltu'r coed 508 00:11:21,500 --> 00:11:21,980 felly'r hyn 509 00:11:21,980 --> 00:11:22,700 rydyn ni'n ceisio ei wneud 510 00:11:22,700 --> 00:11:23,740 yng Nghres 511 00:11:23,740 --> 00:11:24,140 yw 512 00:11:24,140 --> 00:11:24,620 cael 513 00:11:24,620 --> 00:11:25,580 unrhyw ffordd 514 00:11:25,580 --> 00:11:26,540 ymchwil 515 00:11:26,540 --> 00:11:27,420 rydyn ni'n ceisio 516 00:11:27,420 --> 00:11:28,060 gysylltu'r 517 00:11:28,060 --> 00:11:28,780 cwestiwn 518 00:11:28,780 --> 00:11:29,020 sut 519 00:11:29,020 --> 00:11:29,820 allwn ni 520 00:11:29,820 --> 00:11:30,380 sefydlu 521 00:11:30,380 --> 00:11:30,620 rhai 522 00:11:30,620 --> 00:11:31,820 sylwadau 523 00:11:31,820 --> 00:11:32,140 am 524 00:11:32,140 --> 00:11:33,260 cysylltu'r coed 525 00:11:33,260 --> 00:11:33,740 mewn 526 00:11:33,740 --> 00:11:35,260 ysgolion ddiddorol 527 00:11:35,260 --> 00:11:35,980 rydyn ni'n gallu 528 00:11:35,980 --> 00:11:36,460 rydyn ni'n gallu 529 00:11:36,460 --> 00:11:37,260 sefydlu 530 00:11:37,260 --> 00:11:37,900 gyda myfyrwyr 531 00:11:37,900 --> 00:11:38,620 mae myfyrwyr yn gallu 532 00:11:38,620 --> 00:11:39,100 gysylltu 533 00:11:39,100 --> 00:11:39,740 gyda ni 534 00:11:39,740 --> 00:11:40,300 a dweud i ni 535 00:11:40,300 --> 00:11:40,940 beth maen nhw'n meddwl 536 00:11:40,940 --> 00:11:41,580 ac eto 537 00:11:41,580 --> 00:11:42,940 iawn 538 00:11:42,940 --> 00:11:43,340 felly beth 539 00:11:43,340 --> 00:11:44,140 rydyn ni'n ceisio ei wneud 540 00:11:44,140 --> 00:11:45,580 iawn 541 00:11:45,580 --> 00:11:45,900 dewis i mi 542 00:11:45,900 --> 00:11:46,220 ddweud 543 00:11:46,220 --> 00:11:46,700 un 544 00:11:46,700 --> 00:11:47,420 un 545 00:11:47,420 --> 00:11:47,740 ysgol 546 00:11:47,740 --> 00:11:48,060 yna 547 00:11:48,060 --> 00:11:48,620 cyn i mi ddweud 548 00:11:48,620 --> 00:11:49,820 iawn 549 00:11:49,820 --> 00:11:50,700 y sefyllfa 550 00:11:50,700 --> 00:11:51,500 y sefyllfa 551 00:11:51,500 --> 00:11:52,460 sy'n defnyddio'r maximum 552 00:11:52,460 --> 00:11:52,700 yw 553 00:11:52,700 --> 00:11:53,660 ddiddorol 554 00:11:53,660 --> 00:11:54,700 mae'n ddiddorol 555 00:11:55,340 --> 00:11:55,900 i ddweud 556 00:11:55,900 --> 00:11:57,100 fy mod i'n defnyddio'r iaith 557 00:11:57,100 --> 00:11:57,500 y mwyaf 558 00:11:57,500 --> 00:11:58,380 y gall 559 00:11:58,380 --> 00:11:59,180 dim 560 00:11:59,180 --> 00:11:59,980 gwneud 561 00:11:59,980 --> 00:12:00,300 syniad 562 00:12:00,300 --> 00:12:01,580 ddim yn logig 563 00:12:01,580 --> 00:12:01,980 oherwydd 564 00:12:01,980 --> 00:12:02,380 i'r hyn 565 00:12:02,380 --> 00:12:02,940 rydw i'n credu 566 00:12:02,940 --> 00:12:03,420 yw'r mwyaf 567 00:12:03,420 --> 00:12:03,900 y gall 568 00:12:03,900 --> 00:12:04,300 efallai'n 569 00:12:04,300 --> 00:12:04,860 gwahanol 570 00:12:04,860 --> 00:12:05,260 o'r hyn 571 00:12:05,260 --> 00:12:05,820 y mae'n meddwl 572 00:12:05,820 --> 00:12:06,540 yma 573 00:12:06,540 --> 00:12:06,940 yw'r mwyaf 574 00:12:06,940 --> 00:12:07,660 y gall 575 00:12:07,660 --> 00:12:07,820 ond 576 00:12:07,820 --> 00:12:08,300 efallai 577 00:12:08,300 --> 00:12:09,580 maen nhw'n 578 00:12:09,580 --> 00:12:09,900 gwahanol 579 00:12:09,900 --> 00:12:10,620 sylwadau 580 00:12:10,620 --> 00:12:11,020 ac 581 00:12:11,020 --> 00:12:11,580 sylwadau 582 00:12:11,580 --> 00:12:11,980 ddiddorol 583 00:12:11,980 --> 00:12:12,540 i'w wneud 584 00:12:12,540 --> 00:12:12,700 felly 585 00:12:12,700 --> 00:12:13,100 dydyn ni'n gallu 586 00:12:13,100 --> 00:12:13,260 cael 587 00:12:14,140 --> 00:12:14,300 felly 588 00:12:14,300 --> 00:12:14,540 rydyn ni'n 589 00:12:14,540 --> 00:12:14,700 angen 590 00:12:14,700 --> 00:12:15,580 ddatblygu 591 00:12:15,580 --> 00:12:16,060 sylwadau 592 00:12:16,060 --> 00:12:16,620 i'r ddiddorol 593 00:12:16,620 --> 00:12:17,100 sy'n cael 594 00:12:17,100 --> 00:12:17,660 ddefnyddio 595 00:12:17,660 --> 00:12:17,980 iawn 596 00:12:17,980 --> 00:12:18,220 rwy'n credu 597 00:12:18,220 --> 00:12:18,540 rydw i wedi dweud 598 00:12:18,540 --> 00:12:18,860 hyn 599 00:12:18,860 --> 00:12:19,020 felly 600 00:12:19,020 --> 00:12:19,420 rydw i'n mynd 601 00:12:20,460 --> 00:12:21,260 iawn 602 00:12:21,260 --> 00:12:22,300 dydyn ni ddim yn gweithio 603 00:12:22,300 --> 00:12:22,700 mae'n mynd 604 00:12:22,700 --> 00:12:23,740 mewn amser 605 00:12:23,740 --> 00:12:25,020 felly 606 00:12:25,020 --> 00:12:26,140 ein sylwadau 607 00:12:26,140 --> 00:12:27,260 sylwadol 608 00:12:27,260 --> 00:12:27,740 os ydych chi'n hoffi 609 00:12:27,740 --> 00:12:28,220 yw meddwl 610 00:12:28,220 --> 00:12:28,700 am 611 00:12:28,700 --> 00:12:29,500 yr hyn rydyn ni'n ceisio 612 00:12:29,500 --> 00:12:30,060 ei wneud 613 00:12:30,060 --> 00:12:30,380 ia 614 00:12:30,380 --> 00:12:30,620 mewn 615 00:12:30,620 --> 00:12:31,100 ddiddorol 616 00:12:31,100 --> 00:12:32,060 ddiddorol 617 00:12:32,060 --> 00:12:32,380 ac 618 00:12:32,380 --> 00:12:32,860 mewn ddiddorol 619 00:12:33,580 --> 00:12:33,980 ac mewn 620 00:12:33,980 --> 00:12:34,380 ddiddorol 621 00:12:34,380 --> 00:12:35,100 ddiddorol 622 00:12:35,100 --> 00:12:35,820 well 623 00:12:35,820 --> 00:12:36,460 yn sylwadol 624 00:12:36,460 --> 00:12:37,020 rydyn ni'n ceisio 625 00:12:37,020 --> 00:12:37,420 helpu 626 00:12:37,420 --> 00:12:37,820 creu 627 00:12:37,820 --> 00:12:38,380 ddiddorol 628 00:12:38,380 --> 00:12:38,780 dydyn ni ddim? 629 00:12:39,500 --> 00:12:39,820 ia 630 00:12:39,820 --> 00:12:40,460 rydyn ni ddim yn ceisio 631 00:12:40,460 --> 00:12:41,020 creu 632 00:12:41,020 --> 00:12:42,220 ddiddorol 633 00:12:42,220 --> 00:12:43,740 o'r ddiddorol ddiddorol 634 00:12:43,740 --> 00:12:44,140 rydyn ni'n ceisio 635 00:12:44,140 --> 00:12:44,620 creu 636 00:12:44,620 --> 00:12:45,100 ddiddorol 637 00:12:45,100 --> 00:12:46,220 dyna pam mae'r ystafell hwn 638 00:12:46,220 --> 00:12:46,540 yn cael ei ennill 639 00:12:46,540 --> 00:12:47,340 ddiddorol 640 00:12:47,340 --> 00:12:48,140 neu ddiddorol 641 00:12:48,140 --> 00:12:48,860 ia 642 00:12:48,860 --> 00:12:50,300 felly 643 00:12:50,300 --> 00:12:50,940 un o'r pethau 644 00:12:50,940 --> 00:12:51,580 rydyn ni'n edrych arno 645 00:12:51,580 --> 00:12:52,220 ac rydw i'n mynd 646 00:12:52,220 --> 00:12:52,940 i siarad am hyn 647 00:12:52,940 --> 00:12:53,500 heddiw 648 00:12:53,580 --> 00:12:53,820 yw 649 00:12:53,820 --> 00:12:54,860 am y effaith 650 00:12:54,860 --> 00:12:55,740 o ddiddorol 651 00:12:55,740 --> 00:12:56,940 ddiddorol ddiddorol 652 00:12:56,940 --> 00:12:57,180 ar 653 00:12:57,180 --> 00:12:58,380 ddiddorol ddiddorol 654 00:12:58,380 --> 00:12:59,020 mewn gwirionedd 655 00:12:59,020 --> 00:12:59,740 os bydd y ddiddorol 656 00:12:59,740 --> 00:13:00,380 yn ddiddorol 657 00:13:00,380 --> 00:13:01,020 ychydig fel 658 00:13:01,020 --> 00:13:02,700 yn y text italian 659 00:13:02,700 --> 00:13:02,940 i 660 00:13:03,900 --> 00:13:04,140 yn ôl 661 00:13:04,140 --> 00:13:05,500 i'r iaith gyntaf 662 00:13:05,500 --> 00:13:06,460 a oes hynny'n helpu 663 00:13:06,460 --> 00:13:07,340 a'n cynyddu 664 00:13:07,340 --> 00:13:08,860 ddiddorol ddiddorol 665 00:13:08,860 --> 00:13:09,260 neu a oes 666 00:13:09,260 --> 00:13:09,740 hi'n llenwio 667 00:13:09,740 --> 00:13:10,220 arno 668 00:13:11,180 --> 00:13:11,420 ia 669 00:13:11,420 --> 00:13:11,900 a oes hynny'n iawn? 670 00:13:12,620 --> 00:13:13,100 a oes hynny'n iawn? 671 00:13:13,740 --> 00:13:14,140 ydw i'n mynd 672 00:13:14,140 --> 00:13:14,620 yn ffasig? 673 00:13:15,420 --> 00:13:15,820 na 674 00:13:15,820 --> 00:13:16,620 ia 675 00:13:16,620 --> 00:13:17,180 dyna un peth 676 00:13:17,180 --> 00:13:17,900 rydyn ni'n edrych arno 677 00:13:17,900 --> 00:13:18,460 ond dydw i ddim 678 00:13:18,460 --> 00:13:19,420 yn mynd i siarad am hynny heddiw 679 00:13:20,460 --> 00:13:20,940 un peth arall 680 00:13:20,940 --> 00:13:21,580 rydyn ni'n edrych arno 681 00:13:21,580 --> 00:13:22,540 yw effaith 682 00:13:22,540 --> 00:13:23,580 o ddiddorol ddiddorol 683 00:13:23,580 --> 00:13:24,300 dysgu 684 00:13:24,300 --> 00:13:25,660 ar ddiddorol ddiddorol 685 00:13:25,660 --> 00:13:26,300 ddiddorol 686 00:13:27,260 --> 00:13:28,220 mewn ysgolion cyntaf 687 00:13:28,220 --> 00:13:28,700 rydyn ni'n edrych 688 00:13:28,700 --> 00:13:29,100 i weld 689 00:13:29,100 --> 00:13:29,980 a ydy 690 00:13:29,980 --> 00:13:30,460 dysgu 691 00:13:32,140 --> 00:13:32,460 well 692 00:13:32,460 --> 00:13:33,020 yng Nghymru 693 00:13:33,020 --> 00:13:33,900 yn amlwg 694 00:13:33,900 --> 00:13:34,380 dysgu 695 00:13:34,380 --> 00:13:34,780 Ffranc 696 00:13:34,780 --> 00:13:35,980 neu Italian 697 00:13:35,980 --> 00:13:36,460 efallai 698 00:13:36,460 --> 00:13:36,940 Ysgolion 699 00:13:36,940 --> 00:13:37,740 yn y dyfodol 700 00:13:37,740 --> 00:13:39,100 mae'n effaith 701 00:13:39,100 --> 00:13:40,060 ar eu ddiddorol 702 00:13:40,060 --> 00:13:40,700 ddiddorol 703 00:13:40,780 --> 00:13:41,340 ddiddorol 704 00:13:41,340 --> 00:13:41,980 ysgolion 705 00:13:41,980 --> 00:13:42,700 ddiddorol 706 00:13:42,700 --> 00:13:43,580 yng Nghymru 707 00:13:43,580 --> 00:13:44,140 iawn 708 00:13:44,140 --> 00:13:44,780 a dyma 709 00:13:44,780 --> 00:13:45,660 prosiect ysgol 710 00:13:45,660 --> 00:13:47,260 sy'n mynd ar y ffordd 711 00:13:47,260 --> 00:13:47,900 Rydyn ni'n meddwl 712 00:13:47,900 --> 00:13:48,540 ar hyn o bryd 713 00:13:48,540 --> 00:13:48,940 mae'n effaith 714 00:13:48,940 --> 00:13:50,540 ar y ddiddorol 715 00:13:50,540 --> 00:13:51,020 sy'n dda 716 00:13:52,060 --> 00:13:52,700 ond rydyn ni'n ceisio 717 00:13:52,700 --> 00:13:53,100 rydyn ni'n meddwl 718 00:13:53,100 --> 00:13:53,340 mae angen 719 00:13:53,340 --> 00:13:53,980 cael ei ysbrydoli 720 00:13:55,500 --> 00:13:56,140 Rydym hefyd 721 00:13:56,700 --> 00:13:57,180 yn dechrau 722 00:13:57,180 --> 00:13:57,580 edrych ar 723 00:13:57,580 --> 00:13:58,300 a ydy 724 00:13:58,300 --> 00:13:58,780 ddiddorol 725 00:13:58,780 --> 00:13:59,580 ddiddorol 726 00:13:59,580 --> 00:14:00,140 yn gallu 727 00:14:01,580 --> 00:14:02,060 myfyrwyr 728 00:14:02,060 --> 00:14:03,180 mewn pêrs 729 00:14:03,180 --> 00:14:03,820 mewn gweithgaredd 730 00:14:03,820 --> 00:14:04,780 gweithgaredd 731 00:14:04,860 --> 00:14:05,500 mewn gweithgaredd 732 00:14:06,220 --> 00:14:06,940 i ddewis 733 00:14:06,940 --> 00:14:07,820 i'r L1 734 00:14:08,460 --> 00:14:09,740 Yn y byd byw 735 00:14:09,740 --> 00:14:11,340 Yn y byd byw 736 00:14:11,340 --> 00:14:13,100 gwahaniaeth ddiddorol 737 00:14:13,100 --> 00:14:13,820 ddiddorol 738 00:14:14,620 --> 00:14:15,100 iawn 739 00:14:15,100 --> 00:14:15,740 Felly, yn hytrach na 740 00:14:15,740 --> 00:14:16,380 gofyn iddyn nhw 741 00:14:17,100 --> 00:14:17,660 dweud na, 742 00:14:17,660 --> 00:14:18,300 rhaid i chi ddim 743 00:14:18,300 --> 00:14:19,100 ddefnyddio 744 00:14:19,100 --> 00:14:19,820 yn eich cas 745 00:14:19,820 --> 00:14:21,100 Ysgol 746 00:14:21,100 --> 00:14:21,660 mewn gwirionedd 747 00:14:21,660 --> 00:14:22,540 ymgyrchu iddyn nhw 748 00:14:22,540 --> 00:14:23,020 i ddefnyddio 749 00:14:23,580 --> 00:14:24,540 rhywysg 750 00:14:24,540 --> 00:14:25,340 L1 751 00:14:25,340 --> 00:14:26,140 iawn 752 00:14:26,140 --> 00:14:26,780 er mwyn 753 00:14:26,780 --> 00:14:27,740 gael'r ddiddorol 754 00:14:27,740 --> 00:14:28,140 mynd 755 00:14:28,940 --> 00:14:29,340 ac yna 756 00:14:29,340 --> 00:14:30,460 ymdrechion 757 00:14:30,460 --> 00:14:31,020 mynd 758 00:14:31,020 --> 00:14:31,900 o'r 759 00:14:31,900 --> 00:14:32,700 sefydliad 760 00:14:32,700 --> 00:14:33,020 er mwyn 761 00:14:33,900 --> 00:14:34,460 defnyddio 762 00:14:34,460 --> 00:14:35,180 y sylweddirefn 763 00:14:35,740 --> 00:15:00,860 Agorwch 764 00:15:00,860 --> 00:15:07,740 y sylweddolaethau a phhrasau fel y bydd y llyfr yn cynyddu o L1 i L2, 765 00:15:07,740 --> 00:15:10,700 iawn, felly rydyn ni'n creu hynny yw'r sylweddoliad o greu bilingwyr 766 00:15:10,700 --> 00:15:14,380 ac rydyn ni'n teimlo ei fod wedi'i helpu'n siŵr i ddysgu'r ddiogelwch 767 00:15:14,380 --> 00:15:19,340 mae'n helpu'n siŵr i ddysgu eu dealltwriaeth o sut mae'r grammo'n gweithio 768 00:15:19,340 --> 00:15:24,860 ac roedd hynny'n ddiddorol iawn, er enghraifft, yr un rydw i'n mynd i siarad amdano heddiw 769 00:15:24,860 --> 00:15:28,700 yw effaith newid iawn o ddiogelwch y ddiogelwch 770 00:15:28,700 --> 00:15:33,820 mewn program ymgynghori'r myfyrwyr a'r myfyrwyr 771 00:15:33,820 --> 00:15:38,620 ymgynghori, iawn, ac y sylweddoliad i hyn 772 00:15:38,620 --> 00:15:42,780 yw Hong Kong, ac mae fy myfyrwyr ymgynghori, Yuen Yiu Lo 773 00:15:42,780 --> 00:15:46,220 ac rydw i wedi gweithio ar hyn, edrych ar y math o amgylchedd, 774 00:15:46,220 --> 00:15:49,580 y myfyrwyr ymgynghori yng Nghymru, ychydig o sylweddoliad 775 00:15:49,580 --> 00:15:52,860 er mwyn i chi ddeall y sylweddol, dewis. 776 00:15:52,860 --> 00:15:58,060 Yng Nghymru, diwethaf 1997, polisi gyda pemeriksaan 777 00:15:58,060 --> 00:16:01,900 yw polisi sylweddoliad. 778 00:16:02,140 --> 00:16:05,980 Yn ailgylchedd, y myfyrwyr allan i wneud yr hyn y maen nhw eisiau. 779 00:16:05,980 --> 00:16:09,580 Gallan nhw dysgu amgylchedd, geografi, sains, matematika 780 00:16:09,580 --> 00:16:12,540 dros angol, neu gallan nhw'i dysgu dros 781 00:16:12,540 --> 00:16:17,580 Cina, Cantonese, ac, sylweddoli, sylweddoli, 782 00:16:17,660 --> 00:16:19,980 drainage, most schools opted to teach it through 783 00:16:19,980 --> 00:16:23,420 English as the medium of instruction, because it was, 784 00:16:23,420 --> 00:16:26,860 as you know, Hong Kong was a colonial nation 785 00:16:26,860 --> 00:16:31,020 up until 1997, colonised by the British. 786 00:16:31,020 --> 00:16:34,380 And, therefore, English was very, very dominant and important, 787 00:16:34,380 --> 00:16:39,900 and parents felt this was the the language of improvement. This is how 788 00:16:39,900 --> 00:16:43,900 you get on in life, career-wise. 789 00:16:43,900 --> 00:16:48,380 After 1997, when it went to became part of 790 00:16:48,380 --> 00:16:52,940 China, if you like, mother tongue education 791 00:16:52,940 --> 00:16:57,100 was imposed much more on secondary schools 792 00:16:57,100 --> 00:17:02,620 in Hong Kong. So, many more schools had to teach through the 793 00:17:02,620 --> 00:17:07,580 medium of Chinese, okay? And, this way, English medium of 794 00:17:07,580 --> 00:17:09,980 instruction went down to about 25 percent, 795 00:17:09,980 --> 00:17:13,820 and they had to actually apply to the government for exemption, 796 00:17:13,820 --> 00:17:17,340 so they could actually teach history, geography, through 797 00:17:17,340 --> 00:17:20,860 the medium of English as a second language. 798 00:17:20,860 --> 00:17:24,620 Since 2001, there has been what we call a softening 799 00:17:24,620 --> 00:17:30,940 of the policy. They can have some subjects taught 800 00:17:30,940 --> 00:17:34,620 through English, some years can switch a bit earlier, 801 00:17:34,620 --> 00:17:37,740 some a bit later. What we've got a situation at the moment, therefore, 802 00:17:37,740 --> 00:17:41,500 is we've got some schools where you've got 803 00:17:41,500 --> 00:17:47,820 some lessons being taught in Chinese, and some lessons being taught in English, 804 00:17:47,820 --> 00:17:51,180 some subjects being taught in English, okay? Roughly 805 00:17:51,180 --> 00:17:54,860 that kind of a proportion. So, this would be English-only schools, 806 00:17:54,860 --> 00:17:58,300 this would be Chinese-only schools, and this would be schools where 807 00:17:58,300 --> 00:18:04,140 there is a switch from grade nine, that's 14 years old, maybe, here, 808 00:18:04,780 --> 00:18:11,260 14, to grade 10. In grade nine, they are teaching in Chinese, and in grade 10, 809 00:18:11,260 --> 00:18:14,780 they're teaching in English, or at least they're supposed to be teaching in 810 00:18:14,780 --> 00:18:17,820 English, okay? And what we were interested in to see 811 00:18:17,820 --> 00:18:22,380 was, do classroom interaction patterns, this is the interaction between the 812 00:18:22,380 --> 00:18:26,700 teacher and the students, do these patterns change between grade 813 00:18:26,700 --> 00:18:30,220 nine and grade 10 in schools which switch 814 00:18:30,220 --> 00:18:34,780 the medium of instruction to English? Are there differences in interaction 815 00:18:34,780 --> 00:18:38,460 patterns between MOI switching schools and English 816 00:18:38,460 --> 00:18:43,420 medium schools at grade 10, okay? And the theory behind 817 00:18:43,420 --> 00:18:48,140 that, of course, is the interaction is key to learning. If you're learning 818 00:18:48,140 --> 00:18:52,060 science, learning geography, you are, 819 00:18:52,060 --> 00:18:55,100 in a sense, developing your cognitive abilities 820 00:18:55,100 --> 00:18:59,500 through this interaction with the teacher, the scaffolding work that the 821 00:18:59,500 --> 00:19:03,100 teacher does. Is that okay? Yeah? So, interaction is 822 00:19:03,100 --> 00:19:06,140 very, very important. Okay, well, at least we believe it, anyway. 823 00:19:06,140 --> 00:19:10,140 We think it's important. Okay, so what we have got is 824 00:19:10,140 --> 00:19:16,220 60 lessons were recorded and transcribed and analysed. 825 00:19:16,220 --> 00:19:20,620 38 were in the MOI switching schools, these were the schools which changed 826 00:19:20,620 --> 00:19:25,180 from Chinese to, five minutes, yeah, from Chinese 827 00:19:25,180 --> 00:19:30,220 to English, and 38, sorry, 22 were in the schools which were the same. They 828 00:19:30,220 --> 00:19:32,620 were already teaching in English in grade nine 829 00:19:32,620 --> 00:19:35,900 and were carrying on teaching in English in grade 10. 830 00:19:35,900 --> 00:19:42,540 Okay? Okay, so what did we look at? We looked at the proportion of teacher 831 00:19:42,540 --> 00:19:47,660 student talk. How much did the teacher talk? How much did the students talk? 832 00:19:47,660 --> 00:19:51,740 Okay? And we wanted to see if that changed between grade nine 833 00:19:51,740 --> 00:19:55,580 and grade 10. We looked at the lead, the lead, the mean 834 00:19:55,580 --> 00:20:00,140 length of teacher turn. In other words, did they talk 835 00:20:00,140 --> 00:20:06,300 for longer, for, before stopping, yeah, and allowing the learners to reply. So, 836 00:20:06,300 --> 00:20:10,060 we're looking at the changeover in the length of the turn 837 00:20:10,060 --> 00:20:14,540 between teacher and students. We looked at the initiation response feedbacks. 838 00:20:14,540 --> 00:20:19,500 Are you familiar with IRF? Yes? I initiate. How are you? I'm fine. 839 00:20:19,500 --> 00:20:23,100 Very good. Yes? Initiation response feedback. 840 00:20:23,100 --> 00:20:29,100 That's a typical type of sequence in most classrooms, in any subject, whether 841 00:20:29,100 --> 00:20:32,060 it's history, geography, or science. Yes, teacher asks a 842 00:20:32,060 --> 00:20:35,740 question, the student replies, and this is a typical technique that's 843 00:20:35,740 --> 00:20:39,580 used the world over in these subjects. So, we were looking if 844 00:20:39,580 --> 00:20:43,180 that changed. We looked at teacher questioning 845 00:20:43,180 --> 00:20:45,980 techniques. What kind of questions did they ask? 846 00:20:45,980 --> 00:20:50,140 Were they open questions or closed questions? 847 00:20:50,140 --> 00:20:53,660 And, as I say, the theory is about the fact that 848 00:20:53,660 --> 00:20:57,260 quality interaction, quality interaction between teacher and student 849 00:20:57,260 --> 00:21:02,940 leads to learning, leads to learning. Okay, I won't tell you much about the 850 00:21:02,940 --> 00:21:05,900 data analysis system. You'll have to trust me that it was, 851 00:21:05,900 --> 00:21:12,540 you know, rigorous and valid. What did we find, briefly? Well, we found 852 00:21:12,540 --> 00:21:15,660 that, first of all, the extent of change was 853 00:21:15,660 --> 00:21:19,020 not uniform in the three participant schools. In other 854 00:21:19,020 --> 00:21:22,380 words, even though they were supposed to change to English, 855 00:21:22,380 --> 00:21:25,900 they didn't change in the same way, and I'll show you. 856 00:21:25,900 --> 00:21:31,500 Very importantly, where substantial English was used, where the change was 857 00:21:31,500 --> 00:21:35,740 very sudden, and suddenly they started using a lot more English, 858 00:21:35,740 --> 00:21:39,340 there were very important changes in the teacher-student 859 00:21:39,340 --> 00:21:43,660 interaction patterns as follows. But, first of all, you might like to see, 860 00:21:43,660 --> 00:21:46,700 this is teacher A, where, sorry, teacher A, school A, 861 00:21:46,700 --> 00:21:50,620 where the teachers were changing a lot to English. You can see, 862 00:21:50,620 --> 00:21:54,380 actually, there was very little Chinese coming in, although there was a bit of 863 00:21:54,380 --> 00:21:56,380 Chinese, which we haven't shown you yet, but it 864 00:21:56,380 --> 00:22:00,220 was big chunks of English, and then maybe big, you know, some chunks 865 00:22:00,220 --> 00:22:02,860 of Chinese, and then more big chunks of English. 866 00:22:02,860 --> 00:22:06,140 In school B, you can see a very different type 867 00:22:06,140 --> 00:22:09,660 of interaction going on, 868 00:22:12,380 --> 00:22:16,460 and in school C, even more, check, different kind of, this is a kind of a 869 00:22:16,460 --> 00:22:21,340 typical thing, see, the kind of the way that this 870 00:22:21,340 --> 00:22:28,860 biology lesson is being delivered through switch code or English-only code. 871 00:22:28,860 --> 00:22:32,060 Okay, let's look at the results for school A. 872 00:22:32,060 --> 00:22:35,100 So, where there was a substantial increase, 873 00:22:35,100 --> 00:22:39,900 where, as in school A, in the medium of instruction to English, 874 00:22:39,900 --> 00:22:42,940 what did we find in terms of the interaction? First of all, the 875 00:22:42,940 --> 00:22:47,660 proportion of teacher talk increased significantly, statistically 876 00:22:47,660 --> 00:22:52,060 significantly. The teachers just talked more, and the 877 00:22:52,060 --> 00:22:55,020 students talked less. 878 00:22:55,100 --> 00:22:58,140 The mean length of the teacher terms rose significantly, 879 00:22:58,140 --> 00:23:01,660 and, as you would expect, the student terms diminished, 880 00:23:01,660 --> 00:23:06,860 decreased significantly. The wait time, do you know the wait time, this is how 881 00:23:06,860 --> 00:23:10,380 long you give to the student to process an answer, 882 00:23:10,380 --> 00:23:13,820 that actually increased in that school A, so you think, oh, that's good, 883 00:23:13,820 --> 00:23:17,660 they're giving them more time to process an answer, but in fact, 884 00:23:17,660 --> 00:23:20,860 the richness of the content of the student responses 885 00:23:20,860 --> 00:23:26,780 decreased. The inform act, inform is just basically, Tai will tell you 886 00:23:26,780 --> 00:23:30,380 some information, acts from the teacher, which does not 887 00:23:30,380 --> 00:23:34,220 involve any verbal exchanges between teachers and students, increased 888 00:23:34,220 --> 00:23:37,020 considerably, while the percentage of student 889 00:23:37,020 --> 00:23:43,980 responses decreased. Lessons became more non-interactive, 890 00:23:43,980 --> 00:23:49,580 and there were fewer IRF sequences. Now, I haven't got much time, but in the 891 00:23:49,580 --> 00:23:53,660 grade 9, you had much more of the IR-IRF type 892 00:23:53,660 --> 00:23:57,660 sequence, initiation response, initiation response, and then the feedback, 893 00:23:57,660 --> 00:24:01,660 or even IR-FRF, okay, so it's a much more 894 00:24:01,660 --> 00:24:04,860 interactive type of interaction than this straightforward 895 00:24:04,860 --> 00:24:10,700 IRF. Okay, just grade 10 teachers were also found to be less skillful in 896 00:24:10,700 --> 00:24:13,900 asking questions, and in school B, which did not really 897 00:24:13,900 --> 00:24:16,940 switch to English in grade 10, the interaction patterns remained roughly 898 00:24:16,940 --> 00:24:21,900 the same. Okay, one more slide. 899 00:24:21,900 --> 00:24:25,980 For me, the most important thing was that in school A, the code switching 900 00:24:25,980 --> 00:24:29,980 was not intra-sentential, it was not like that Italian that I showed you, 901 00:24:29,980 --> 00:24:33,180 okay, it was huge chunks of English, then big 902 00:24:33,180 --> 00:24:37,340 chunks of Chinese, and big chunks of it, it was not moving in and out of the 903 00:24:37,340 --> 00:24:42,060 language, allowing the learner to grasp 904 00:24:42,060 --> 00:24:47,260 the meaning of the English with a bit of help of the Chinese. 905 00:24:47,260 --> 00:24:51,100 Whereas in English medium schools, there was a lot more intra-sentential 906 00:24:51,100 --> 00:24:55,900 switching, much more typical. Conclusions. 907 00:24:55,900 --> 00:24:59,100 In this particular study, teachers in Hong Kong, 908 00:24:59,100 --> 00:25:03,900 in our opinion, in our conclusions, they were not ready for the change to English 909 00:25:03,900 --> 00:25:07,980 as the medium of instruction. What are my 910 00:25:07,980 --> 00:25:11,020 possible, and you can use possible solutions, 911 00:25:11,020 --> 00:25:15,580 maybe an earlier change of the medium instructions in some subjects 912 00:25:15,580 --> 00:25:19,100 is the solution, but we know that that has some problems 913 00:25:19,100 --> 00:25:22,780 as well. Teachers certainly need training 914 00:25:22,780 --> 00:25:25,900 in a lot of help, let alone training, they need a lot of help 915 00:25:25,900 --> 00:25:30,620 in putting across meaning in L2 whilst maintaining the quality of the 916 00:25:30,620 --> 00:25:33,660 interaction. It's this balance between the quality 917 00:25:33,660 --> 00:25:37,660 interaction and staying in the second language. 918 00:25:37,660 --> 00:25:42,140 And in my view, particularly, I think teachers need to adopt a more rigorous 919 00:25:42,140 --> 00:25:45,260 and research-informed code switching framework, 920 00:25:45,260 --> 00:25:49,660 which allows you to kind of come in and out of the language and bring 921 00:25:49,660 --> 00:25:56,620 the children with you. Thank you.