1
00:00:00,000 --> 00:00:06,000
Bueno, terminado o simulacro. Seguimos todos vivos.

2
00:00:06,000 --> 00:00:12,000
Estaba falando un poquito do pensamiento liberal,

3
00:00:12,000 --> 00:00:18,000
e a razón como base do ajustamiento fundamental, como tenéis ahí, para o conocimiento.

4
00:00:18,000 --> 00:00:27,000
En fin, todos os tópicos sobre o pensamiento ilustrado,

5
00:00:27,000 --> 00:00:32,000
o pensamiento típico da revolución francesa.

6
00:00:32,000 --> 00:00:36,000
Temos tres conceitos fundamentais.

7
00:00:36,000 --> 00:00:44,000
A razón, a libertad, e na libertad se deslosa o liberalismo.

8
00:00:44,000 --> 00:00:48,000
O liberalismo tanto político como económico.

9
00:00:48,000 --> 00:00:51,000
En cuanto ao político, que o ser humano é libre,

10
00:00:51,000 --> 00:00:54,000
que tiene derechos representados na política,

11
00:00:54,000 --> 00:00:58,000
ou seja, que a súa voluntad sea representada de manera conjunta

12
00:00:58,000 --> 00:01:02,000
a partir de distintos grupos políticos,

13
00:01:02,000 --> 00:01:05,000
en unha soberanía popular.

14
00:01:05,000 --> 00:01:10,000
Os poderes do Estado teñen que ser independentes para que haia verdadeira libertad,

15
00:01:10,000 --> 00:01:13,000
separación dos poderes, que é o que dicía Montesquieu.

16
00:01:13,000 --> 00:01:16,000
E logo tenemos o liberalismo do tipo económico,

17
00:01:16,000 --> 00:01:20,000
en o que tamén se aplica esta idea de libertad como base.

18
00:01:20,000 --> 00:01:23,000
A economía deve regirse por...

19
00:01:23,000 --> 00:01:25,000
Non había cogido o micrófono,

20
00:01:25,000 --> 00:01:28,000
espero que se haya ouido ben o principio.

21
00:01:28,000 --> 00:01:33,000
O liberalismo económico, a economía deve regirse por a lei da oferta e a demanda,

22
00:01:33,000 --> 00:01:36,000
con a intervención mínima do Estado.

23
00:01:36,000 --> 00:01:42,000
O Estado deve intervenir o menos posible para que a economía sea puramente libre

24
00:01:42,000 --> 00:01:47,000
e responda as necesidades da demanda das persoas

25
00:01:47,000 --> 00:01:53,000
e a capacidade de oferta das que poden satisfacer esa demanda mediante seus produtos.

26
00:01:53,000 --> 00:01:59,000
E ademais deve incentivarse e proteger a iniciativa privada

27
00:01:59,000 --> 00:02:04,000
e o carácter empreendedor das persoas,

28
00:02:04,000 --> 00:02:08,000
e non ponerles cortapistas con asuntos como impostos

29
00:02:08,000 --> 00:02:11,000
ou políticos que vayan en contra destas libertades.

30
00:02:12,000 --> 00:02:16,000
Esto como se come en el caso de la aplicación a la economía española

31
00:02:16,000 --> 00:02:19,000
de siglo XVIII con Carlos III.

32
00:02:19,000 --> 00:02:23,000
Como sempre, se hace tarde

33
00:02:23,000 --> 00:02:30,000
porque non se difunden estas ideas hasta a segunda mitad de siglo XVIII,

34
00:02:30,000 --> 00:02:35,000
pero tamén é certo que en España encontramos a personajes

35
00:02:35,000 --> 00:02:40,000
que están a favor destes postulados liberales.

36
00:02:40,000 --> 00:02:44,000
Feijó, Campomanes, Cadal, Sohoellanos, Conde de Aranda,

37
00:02:44,000 --> 00:02:48,000
Florida Blanca, Olavide, Cammani...

38
00:02:48,000 --> 00:02:55,000
Todos ten un espírito crítico para con o antigo régimen

39
00:02:55,000 --> 00:03:00,000
e o inmovilismo en todos os aspectos, non somente no económico,

40
00:03:00,000 --> 00:03:06,000
e están a favor de un movimento hacia adelante, de unha idea general de progreso.

41
00:03:06,000 --> 00:03:10,000
Entonces, sí, hay unha serie de pensadores españoles

42
00:03:10,000 --> 00:03:15,000
que están empezando a preocuparse por certos aspectos

43
00:03:15,000 --> 00:03:22,000
de la vida en España, como poden ser a educación e a economía.

44
00:03:22,000 --> 00:03:27,000
Para ellos, en a educación existe el problema

45
00:03:27,000 --> 00:03:30,000
del enfrentamiento con as órdenes religiosas,

46
00:03:30,000 --> 00:03:35,000
que por tradición la monopolizaban dentro de unha serie de valores tradicionales,

47
00:03:35,000 --> 00:03:42,000
y queren dar un pouco de aire fresco a este tema de la educación.

48
00:03:42,000 --> 00:03:45,000
Enfrentamiento con os estamentos privilegiados,

49
00:03:45,000 --> 00:03:52,000
que tamén tenían reservada para ellos esta educación.

50
00:03:52,000 --> 00:03:55,000
Únicamente aprendían a leer e a escribir,

51
00:03:55,000 --> 00:04:03,000
ou iban á universidad personajes pertenecientes ao estamento privilegiado.

52
00:04:03,000 --> 00:04:11,000
Entón, non veían con bonos oitos que a educación podía abrirse ao pobo llano.

53
00:04:11,000 --> 00:04:14,000
Esos pensadores de los que hemos falado antes

54
00:04:14,000 --> 00:04:17,000
van a defender, entre outras cousas,

55
00:04:17,000 --> 00:04:21,000
unha educación útil, práctica, para o desarrollo do país,

56
00:04:21,000 --> 00:04:24,000
o desarrollo económico do país, sobre todo.

57
00:04:24,000 --> 00:04:27,000
É unha educación que debería ser obrigatória nos primeros niveis,

58
00:04:27,000 --> 00:04:30,000
para todos, para ambos sexos, niños e niñas,

59
00:04:30,000 --> 00:04:38,000
e seguindo a línia do que se estaba facendo fora de España, como sempre.

60
00:04:38,000 --> 00:04:43,000
En cuanto á economía, estes ilustrados españoles,

61
00:04:43,000 --> 00:04:48,000
se ben non van a solventar os problemas económicos de España,

62
00:04:48,000 --> 00:04:51,000
si, polo menos, os van a identificar, e isto é importante.

63
00:04:51,000 --> 00:04:56,000
En primer lugar, ven que existe esa gran cantidad de tierras

64
00:04:56,000 --> 00:05:01,000
en manos de pocos propietarios, ou en regimen de manos mortas,

65
00:05:01,000 --> 00:05:05,000
que hai un excesivo control sobre as actividades económicas por parte do Goberno.

66
00:05:05,000 --> 00:05:10,000
Vos recordáis que estamos falando de un Goberno absolutista, centralizador,

67
00:05:10,000 --> 00:05:15,000
que queira reforzar a hacienda, queira elevar os impostos,

68
00:05:15,000 --> 00:05:22,000
que teña que soportar grandes gastos de tipo militar, de tipo comercial,

69
00:05:22,000 --> 00:05:27,000
y entonces hai un excesivo control sobre esas actividades económicas

70
00:05:27,000 --> 00:05:32,000
que va en contra del carácter del liberalismo económico del que acabamos de hablar.

71
00:05:32,000 --> 00:05:37,000
Tambén hai un desconocimiento das novas técnicas e inventos,

72
00:05:37,000 --> 00:05:40,000
como os que se están aplicando já no Reino Unido, en Holanda,

73
00:05:40,000 --> 00:05:47,000
que son as dúas zonas máis modernas en cuanto a progresos na productividade do campo,

74
00:05:47,000 --> 00:05:49,000
como nos mesmos en Holanda.

75
00:05:49,000 --> 00:05:51,000
En Holanda teña unha limitación enorme para a agricultura,

76
00:05:51,000 --> 00:05:54,000
teña que incluso ganar espacio ao mar,

77
00:05:54,000 --> 00:06:02,000
e, sin embargo, en España, que teña unha extensión máis grande destinada á agricultura,

78
00:06:02,000 --> 00:06:07,000
sin embargo, non se están aplicando as novedades e as innovacións técnicas

79
00:06:07,000 --> 00:06:14,000
que se estaban dando en Reino Unido e Holanda para aumentar a productividade.

80
00:06:14,000 --> 00:06:20,000
Tampouco se estaban promulgando leyes que fosen a favor da privatización

81
00:06:20,000 --> 00:06:30,000
e da venta de terrenos, como se estaba ocorrendo en Reino Unido con esas Enclosure Acts.

82
00:06:32,000 --> 00:06:36,000
Máis cousas que tenemos que ver para terminar este bloque,

83
00:06:36,000 --> 00:06:39,000
que lo tenemos que haber terminado na evaluación anterior.

84
00:06:39,000 --> 00:06:44,000
Pero é o tema da aplicación da ilustración.

85
00:06:44,000 --> 00:06:51,000
Como é posible aplicar a ilustración en unha monarquía absoluta?

86
00:06:51,000 --> 00:06:56,000
Isto era posible facendo un pouco de trampa mediante o despotismo,

87
00:06:56,000 --> 00:06:59,000
o chamado despotismo ilustrado,

88
00:06:59,000 --> 00:07:05,000
es decir, esta doutrina política que teña esta máxima de todo para o pobo,

89
00:07:05,000 --> 00:07:07,000
pero sin o pobo.

90
00:07:07,000 --> 00:07:12,000
Es decir, mejoremos as condiciones de vida dos nosos súbditos,

91
00:07:12,000 --> 00:07:16,000
mejoremos as condiciones económicas do país e sociais,

92
00:07:16,000 --> 00:07:19,000
pero sem contar para iso con a opinión,

93
00:07:19,000 --> 00:07:23,000
ni mucho menos a participación política dos súbditos.

94
00:07:23,000 --> 00:07:27,000
Seguimos no contexto absolutista,

95
00:07:27,000 --> 00:07:31,000
se trata de mellorar a calidad de vida das persoas,

96
00:07:31,000 --> 00:07:34,000
se trata de melhorar a economía do país,

97
00:07:34,000 --> 00:07:36,000
a educación,

98
00:07:36,000 --> 00:07:40,000
pero sem contar para iso, por suposto,

99
00:07:40,000 --> 00:07:44,000
con a participación política do pobo.

100
00:07:44,000 --> 00:07:50,000
Nos metemos con iso tamén en o reinado de Carlos III.

101
00:07:50,000 --> 00:07:56,000
Carlos III sucedía a Fernando VI unha vez que este moere en 1759

102
00:07:56,000 --> 00:08:01,000
e había estado reinando nada menos que veinticinco anos en Nápoles.

103
00:08:01,000 --> 00:08:06,000
Estaba perfectamente establecido allí durante veinticinco anos

104
00:08:06,000 --> 00:08:13,000
y ante a imposibilidad de que sucediera al trono a seu hermano Luis,

105
00:08:13,000 --> 00:08:18,000
é chamado para ocupar o trono de España.

106
00:08:18,000 --> 00:08:21,000
Entón, en principio,

107
00:08:21,000 --> 00:08:28,000
é unha especie de prolongación de seu reinado de Nápoles aquí en España.

108
00:08:28,000 --> 00:08:30,000
Viene para España,

109
00:08:30,000 --> 00:08:36,000
trae cortesanos e ministros napolitanos,

110
00:08:36,000 --> 00:08:38,000
trae tamén, entre outras cousas,

111
00:08:38,000 --> 00:08:41,000
a tradición do Belén napolitano,

112
00:08:41,000 --> 00:08:43,000
agora que viene a vida,

113
00:08:43,000 --> 00:08:45,000
viene de aquí, lo trae de Nápoles.

114
00:08:53,000 --> 00:08:57,000
E, bueno, con este reformismo ilustrado,

115
00:08:57,000 --> 00:09:00,000
busca o progreso do país,

116
00:09:00,000 --> 00:09:04,000
mellora a calidad de vida dos súditos,

117
00:09:04,000 --> 00:09:08,000
pero sen pasar a un sistema representativo,

118
00:09:08,000 --> 00:09:10,000
nin mucho menos,

119
00:09:10,000 --> 00:09:12,000
continua o absolutismo.

120
00:09:14,000 --> 00:09:18,000
A avenida de Carlos III non vai estar sentada de problemas,

121
00:09:18,000 --> 00:09:21,000
vai passar un pouco, como vimos já,

122
00:09:21,000 --> 00:09:23,000
con a figura de Carlos V,

123
00:09:23,000 --> 00:09:26,000
con a figura tamén de Felipe de Habsburgo,

124
00:09:26,000 --> 00:09:28,000
o marido de Juan de Alhadoca,

125
00:09:28,000 --> 00:09:31,000
que venían aquí e pretendían traer seus próprios ministros.

126
00:09:31,000 --> 00:09:33,000
En este caso, como he dicho,

127
00:09:33,000 --> 00:09:39,000
Carlos III trae cortesanos de Italia

128
00:09:39,000 --> 00:09:42,000
e unho destes, o seu principal ministro,

129
00:09:42,000 --> 00:09:45,000
entre outros, vai ser Schillache.

130
00:09:45,000 --> 00:09:49,000
E este Schillache trae seus próprios membros da corte,

131
00:09:49,000 --> 00:09:53,000
trae ministros estrangeiros, como Guimaldi,

132
00:09:53,000 --> 00:09:57,000
e isto causa malestar en a nobleza tradicional

133
00:09:57,000 --> 00:09:59,000
que hai aquí en España.

134
00:09:59,000 --> 00:10:02,000
Entón se vai rechazar por ese motivo.

135
00:10:02,000 --> 00:10:05,000
Incluso se vai chegar a un motín

136
00:10:05,000 --> 00:10:08,000
contra a sú presencia en España.

137
00:10:08,000 --> 00:10:12,000
Este motín está tamén motivado

138
00:10:12,000 --> 00:10:15,000
por a resistencia do clero

139
00:10:15,000 --> 00:10:17,000
á sú presencia aquí

140
00:10:17,000 --> 00:10:20,000
e ás políticas que está desarrollando.

141
00:10:20,000 --> 00:10:22,000
Políticas que incluían,

142
00:10:22,000 --> 00:10:24,000
desde o punto de vista religioso,

143
00:10:24,000 --> 00:10:28,000
el concordato de 1753,

144
00:10:32,000 --> 00:10:35,000
que trataba de controlar el poder de la Iglesia.

145
00:10:35,000 --> 00:10:39,000
Por iso, el clero se vai mostrar contrario a él.

146
00:10:39,000 --> 00:10:41,000
Os concordatos, os recuerdo,

147
00:10:41,000 --> 00:10:45,000
que son os acordos entre os governos,

148
00:10:45,000 --> 00:10:48,000
en este caso entre a monarquía de los Borbones

149
00:10:48,000 --> 00:10:52,000
e a Santa Sede, el papado de Roma.

150
00:10:54,000 --> 00:10:58,000
Se trataba de controlar el poder de la Iglesia

151
00:10:58,000 --> 00:11:01,000
mediante ese concordato.

152
00:11:01,000 --> 00:11:05,000
Se trataba tamén de sacar adelante as tierras

153
00:11:05,000 --> 00:11:10,000
que non estaban sendo explotadas por a Iglesia

154
00:11:10,000 --> 00:11:12,000
mediante un pago que se daba á Iglesia

155
00:11:12,000 --> 00:11:14,000
a cambio de esas tierras.

156
00:11:14,000 --> 00:11:17,000
A Iglesia tamén non estaba conforme con estes pagos

157
00:11:17,000 --> 00:11:21,000
e con esa cesión de terrenos.

158
00:11:21,000 --> 00:11:24,000
E luego tamén contemplaba o regreso dos sacerdotes

159
00:11:24,000 --> 00:11:27,000
ás parroquias e ás funciones

160
00:11:27,000 --> 00:11:30,000
que les eran propias,

161
00:11:30,000 --> 00:11:34,000
á alternancia en la corte

162
00:11:34,000 --> 00:11:36,000
ou en outro tipo de cuestiones

163
00:11:36,000 --> 00:11:39,000
que non eran as que debían ocupar.

164
00:11:39,000 --> 00:11:43,000
En cuanto aos sectores máis baixos da población,

165
00:11:43,000 --> 00:11:45,000
dentro do Tercero Estado,

166
00:11:45,000 --> 00:11:48,000
as clases populares tamén están descontentas

167
00:11:48,000 --> 00:11:50,000
con esquilache

168
00:11:50,000 --> 00:11:54,000
porque trae consigo unha serie de normativas

169
00:11:54,000 --> 00:11:57,000
contrarias ás tradiciones populares.

170
00:11:57,000 --> 00:12:01,000
Se prohíbe o uso de capa e sombrero de ala ancha

171
00:12:01,000 --> 00:12:05,000
porque se dicía que daba cobijo ás delincuentes

172
00:12:05,000 --> 00:12:07,000
que non podían ser identificados, etc.

173
00:12:07,000 --> 00:12:09,000
Tamén se prohíben os jogos de azar,

174
00:12:09,000 --> 00:12:12,000
o uso de armas de fuego, como veis ahí.

175
00:12:13,000 --> 00:12:17,000
E todo isto termina de molestar

176
00:12:17,000 --> 00:12:19,000
ás clases populares que veían

177
00:12:19,000 --> 00:12:24,000
como se metían con sús tradiciones ancestrales.

178
00:12:24,000 --> 00:12:29,000
Todo isto causaba gran impopularidade á Carlos III

179
00:12:29,000 --> 00:12:32,000
e, á final, destituíndo a esquilache

180
00:12:32,000 --> 00:12:35,000
por esa presión social.

181
00:12:35,000 --> 00:12:38,000
E tamén facía unha serie de concesiones

182
00:12:38,000 --> 00:12:42,000
para tratar de calmar os ánimos dos sectores máis populares,

183
00:12:42,000 --> 00:12:45,000
como ese abaratamiento dos precios

184
00:12:45,000 --> 00:12:47,000
de artículos de primera necesidad,

185
00:12:47,000 --> 00:12:52,000
como el aceite, el pan, la leche, etc.

186
00:12:52,000 --> 00:12:55,000
Cando ya tiene controlada a situación,

187
00:12:55,000 --> 00:12:59,000
va a colaborar con unha serie de ministros moi válidos

188
00:12:59,000 --> 00:13:02,000
e que ya son españoles.

189
00:13:02,000 --> 00:13:03,000
Tenemos a Campomanes,

190
00:13:03,000 --> 00:13:05,000
a Alcalde de Floridablanca,

191
00:13:05,000 --> 00:13:06,000
a Alcalde de Aranda,

192
00:13:06,000 --> 00:13:07,000
a Olavide,

193
00:13:07,000 --> 00:13:13,000
a gentes que participan tamén del pensamento ilustrado.

194
00:13:13,000 --> 00:13:15,000
Tenise tamén a Cabarrús

195
00:13:15,000 --> 00:13:17,000
e a Jovellanos.

196
00:13:23,000 --> 00:13:27,000
Reformas dentro deste despotismo ilustrado.

197
00:13:27,000 --> 00:13:28,000
En primeiro lugar,

198
00:13:28,000 --> 00:13:31,000
seguindo a política de regalismo

199
00:13:31,000 --> 00:13:33,000
ou de defesa do poder do rei

200
00:13:33,000 --> 00:13:35,000
ou por encima do poder da Iglesia

201
00:13:35,000 --> 00:13:37,000
ao poder do rei,

202
00:13:37,000 --> 00:13:39,000
tenemos, por lo que tenise ahí,

203
00:13:39,000 --> 00:13:42,000
o derecho ao nombramento dos carros eclesiásticos

204
00:13:42,000 --> 00:13:45,000
que Carlos III quería que quedase para ele,

205
00:13:45,000 --> 00:13:47,000
o control tamén da Inquisición,

206
00:13:47,000 --> 00:13:50,000
a fundación dos monasterios como potestad real,

207
00:13:50,000 --> 00:13:52,000
os reales monasterios,

208
00:13:52,000 --> 00:13:55,000
e vai combatir á Iglesia

209
00:13:55,000 --> 00:13:59,000
porque se había establecido como un poder máis do Estado

210
00:13:59,000 --> 00:14:00,000
e vai considerar,

211
00:14:00,000 --> 00:14:03,000
seguindo os presupostos da Ilustración,

212
00:14:03,000 --> 00:14:07,000
que a Iglesia non podía contar como un poder do Estado.

213
00:14:07,000 --> 00:14:09,000
Tenía que tener seus potestades,

214
00:14:09,000 --> 00:14:12,000
pero no terreno religioso,

215
00:14:12,000 --> 00:14:14,000
no terreno político.

216
00:14:14,000 --> 00:14:17,000
Por este motivo tamén vai expulsar aos jesuítas

217
00:14:17,000 --> 00:14:20,000
en 1766

218
00:14:20,000 --> 00:14:26,000
porque les acusa de estar detrás de revoltas contra o monarca,

219
00:14:26,000 --> 00:14:30,000
como había sucedido no motín de Esquilache.

220
00:14:34,000 --> 00:14:37,000
Fijaos en estas medidas de tipo social.

221
00:14:37,000 --> 00:14:39,000
Decreto de 1783,

222
00:14:39,000 --> 00:14:41,000
se declaran honestas,

223
00:14:41,000 --> 00:14:42,000
ahí está mal puesto,

224
00:14:42,000 --> 00:14:44,000
todas as profesiones,

225
00:14:44,000 --> 00:14:45,000
todas as profesiones,

226
00:14:45,000 --> 00:14:46,000
es decir,

227
00:14:46,000 --> 00:14:49,000
é un intento de deixar de considerar

228
00:14:49,000 --> 00:14:52,000
ao trabajo como algo negativo

229
00:14:52,000 --> 00:14:55,000
para que no realizase,

230
00:14:55,000 --> 00:14:57,000
ou algo mal visto.

231
00:14:57,000 --> 00:15:00,000
Entón se trata de ir en contra desa idea tradicional

232
00:15:00,000 --> 00:15:02,000
de la nobleza española

233
00:15:02,000 --> 00:15:04,000
que lo que estaba haciendo era frenar,

234
00:15:04,000 --> 00:15:08,000
poner una losa encima de las posibilidades de progreso

235
00:15:08,000 --> 00:15:10,000
de la economía en España.

236
00:15:10,000 --> 00:15:12,000
Se concede la hidalguía

237
00:15:12,000 --> 00:15:14,000
a las profesiones de alta utilidad pública,

238
00:15:14,000 --> 00:15:15,000
incluso,

239
00:15:15,000 --> 00:15:16,000
es decir,

240
00:15:16,000 --> 00:15:19,000
se va a meter en la nobleza,

241
00:15:19,000 --> 00:15:22,000
aunque sea en el rango máis bajo de la nobleza,

242
00:15:22,000 --> 00:15:26,000
pero sí se van a conceder los privilegios de la nobleza

243
00:15:26,000 --> 00:15:29,000
a quienes ejerzan profesiones de utilidad pública

244
00:15:29,000 --> 00:15:31,000
dentro de la administración del Estado.

245
00:15:31,000 --> 00:15:32,000
Entón,

246
00:15:32,000 --> 00:15:36,000
é un reconocimento a ese tipo de trabajos.

247
00:15:36,000 --> 00:15:39,000
Reformas de tipo educativo,

248
00:15:39,000 --> 00:15:42,000
temos a reforma dos estudios universitarios

249
00:15:42,000 --> 00:15:43,000
e non universitarios,

250
00:15:43,000 --> 00:15:46,000
enseñanzas medias,

251
00:15:46,000 --> 00:15:49,000
como os estudios de San Isidro en Madrid,

252
00:15:49,000 --> 00:15:52,000
a fundación de reales escolas de artes e oficios

253
00:15:52,000 --> 00:15:56,000
para aprender determinadas labores artesanales,

254
00:15:57,000 --> 00:16:01,000
la obligación de la educación primaria,

255
00:16:01,000 --> 00:16:05,000
que esto va a quedar un poco a medio gas,

256
00:16:05,000 --> 00:16:09,000
non se va a llevar a la práctica en absoluto,

257
00:16:09,000 --> 00:16:10,000
pero, bueno,

258
00:16:10,000 --> 00:16:13,000
é unha iniciativa en esta dirección

259
00:16:13,000 --> 00:16:16,000
de generalizar e universalizar a educación

260
00:16:16,000 --> 00:16:20,000
para todos os membros da sociedade.

261
00:16:20,000 --> 00:16:25,000
Empezar a fundarse as Academias de Letras e Ciências,

262
00:16:25,000 --> 00:16:27,000
tamén as reales Academias,

263
00:16:27,000 --> 00:16:30,000
a Academia da Lengua e da Historia.

264
00:16:30,000 --> 00:16:34,000
E, no terreno económico,

265
00:16:34,000 --> 00:16:36,000
tamén hai reformas,

266
00:16:36,000 --> 00:16:39,000
como se comenzan a limitar

267
00:16:39,000 --> 00:16:42,000
os privilegios da amesta

268
00:16:42,000 --> 00:16:44,000
por la vida,

269
00:16:44,000 --> 00:16:46,000
en favor da agricultura,

270
00:16:46,000 --> 00:16:48,000
que está mal puesto, disculpado,

271
00:16:48,000 --> 00:16:51,000
en el esquema,

272
00:16:51,000 --> 00:16:52,000
en favor da agricultura,

273
00:16:52,000 --> 00:16:56,000
para poder destinar máis terras a producción agraria

274
00:16:56,000 --> 00:17:01,000
e non tantos pastos para o canado.

275
00:17:01,000 --> 00:17:04,000
Se procede a repoblación de zonas

276
00:17:04,000 --> 00:17:06,000
que havían quedado desiertas,

277
00:17:06,000 --> 00:17:08,000
por exemplo, en Sierra Morena,

278
00:17:08,000 --> 00:17:11,000
e se crean novos pueblos,

279
00:17:11,000 --> 00:17:13,000
hai moitos pueblos que,

280
00:17:13,000 --> 00:17:14,000
na actualidade,

281
00:17:14,000 --> 00:17:17,000
teñen o nome de Villanueva ou Villafranca

282
00:17:17,000 --> 00:17:19,000
e son pueblos que se fundan agora

283
00:17:19,000 --> 00:17:21,000
por repoblación en zonas que

284
00:17:21,000 --> 00:17:24,000
havia quedado un vacío.

285
00:17:24,000 --> 00:17:26,000
O problema da España vaciada

286
00:17:26,000 --> 00:17:27,000
non é algo de agora,

287
00:17:27,000 --> 00:17:29,000
seno que é algo que já existía

288
00:17:29,000 --> 00:17:30,000
en outros momentos da historia.

289
00:17:30,000 --> 00:17:32,000
Os acordáis tamén cando o vimos

290
00:17:32,000 --> 00:17:33,000
na Reconquista,

291
00:17:33,000 --> 00:17:36,000
pois agora é outro momento de repoblación

292
00:17:36,000 --> 00:17:38,000
fomentada por a monarquía,

293
00:17:38,000 --> 00:17:40,000
por el monarca,

294
00:17:40,000 --> 00:17:42,000
desas zonas que havían quedado vacías

295
00:17:42,000 --> 00:17:46,000
por expulsión de los moriscos

296
00:17:47,000 --> 00:17:49,000
e por movimentos de población

297
00:17:49,000 --> 00:17:52,000
dentro da própria península.

298
00:17:53,000 --> 00:17:56,000
Há apoio tamén na actividade industrial,

299
00:17:56,000 --> 00:17:59,000
liberalización do processo de fabricación

300
00:17:59,000 --> 00:18:03,000
en contra do imobilismo dos gremios,

301
00:18:05,000 --> 00:18:08,000
o tema das reales fábricas.

302
00:18:08,000 --> 00:18:10,000
As reales fábricas tamén

303
00:18:10,000 --> 00:18:13,000
se trata de liberalizar a producción

304
00:18:13,000 --> 00:18:17,000
e que pudieran vender en outros campos.

305
00:18:18,000 --> 00:18:20,000
O establecimiento de alanceles

306
00:18:20,000 --> 00:18:22,000
ou impostos nas importaciones

307
00:18:22,000 --> 00:18:25,000
para que resultase máis caro

308
00:18:25,000 --> 00:18:27,000
comprar produtos importados

309
00:18:27,000 --> 00:18:29,000
que produtos próprios

310
00:18:29,000 --> 00:18:31,000
no interior de España.

311
00:18:31,000 --> 00:18:33,000
E con iso se protegía

312
00:18:33,000 --> 00:18:34,000
a producción própria

313
00:18:34,000 --> 00:18:36,000
no interior de España.

314
00:18:37,000 --> 00:18:39,000
Se moderan, por outro lado,

315
00:18:39,000 --> 00:18:43,000
os impostos aos productores

316
00:18:43,000 --> 00:18:46,000
para que fosse menos caro

317
00:18:46,000 --> 00:18:48,000
a súa actividade

318
00:18:48,000 --> 00:18:50,000
e podesen reducir os precios

319
00:18:50,000 --> 00:18:52,000
e competir mellor

320
00:18:52,000 --> 00:18:54,000
contra os produtos que venían de fora.

321
00:18:55,000 --> 00:18:57,000
Se trata de limitar tamén

322
00:18:57,000 --> 00:18:59,000
o gasto público,

323
00:18:59,000 --> 00:19:01,000
o saldo dos funcionarios,

324
00:19:01,000 --> 00:19:03,000
para que a hacienda

325
00:19:03,000 --> 00:19:05,000
non estivese tan comprometida.

326
00:19:05,000 --> 00:19:07,000
E, por outro lado,

327
00:19:07,000 --> 00:19:09,000
se comezan a fomentar

328
00:19:09,000 --> 00:19:13,000
a promoción do próprio país,

329
00:19:13,000 --> 00:19:16,000
o fomento das actividades productivas,

330
00:19:16,000 --> 00:19:18,000
mediante as sociedades

331
00:19:18,000 --> 00:19:20,000
de amigos do país.

332
00:19:21,000 --> 00:19:25,000
E isto dentro da mentalidade fisiócrática,

333
00:19:25,000 --> 00:19:26,000
ou seja,

334
00:19:26,000 --> 00:19:28,000
a mentalidade que dizia

335
00:19:28,000 --> 00:19:30,000
que a riqueza de un país

336
00:19:30,000 --> 00:19:32,000
estava no que a natureza deste país

337
00:19:32,000 --> 00:19:34,000
podía producir.

338
00:19:34,000 --> 00:19:36,000
Iso é a fisiócracia.

339
00:19:38,000 --> 00:19:40,000
Neste contexto,

340
00:19:40,000 --> 00:19:42,000
temos un documento importante

341
00:19:42,000 --> 00:19:44,000
na época de Carlos III,

342
00:19:44,000 --> 00:19:46,000
que é o informe sobre a lei agraria

343
00:19:46,000 --> 00:19:48,000
de Jovellanos.

344
00:19:48,000 --> 00:19:50,000
Jovellanos fa un estudio

345
00:19:50,000 --> 00:19:52,000
de qual é a situación do país,

346
00:19:52,000 --> 00:19:54,000
como se pode melhorar

347
00:19:54,000 --> 00:19:56,000
e que reformas

348
00:19:56,000 --> 00:19:58,000
se devem levar a cabo

349
00:19:58,000 --> 00:20:00,000
para esta melhorade.

350
00:20:00,000 --> 00:20:03,000
Contra o regime de mãos mortas,

351
00:20:03,000 --> 00:20:05,000
propone Jovellanos

352
00:20:05,000 --> 00:20:07,000
unha desamortización

353
00:20:07,000 --> 00:20:09,000
dos bens

354
00:20:09,000 --> 00:20:11,000
que pertenecían á nobleza

355
00:20:11,000 --> 00:20:13,000
ou á Iglesia

356
00:20:13,000 --> 00:20:15,000
e que estaban sem rendir.

357
00:20:15,000 --> 00:20:17,000
É un primer planteamento

358
00:20:17,000 --> 00:20:19,000
desta desamortización.

359
00:20:19,000 --> 00:20:21,000
Na práctica,

360
00:20:21,000 --> 00:20:23,000
non vai chegar

361
00:20:23,000 --> 00:20:25,000
á época posterior,

362
00:20:25,000 --> 00:20:27,000
con as desamortizaciónes

363
00:20:27,000 --> 00:20:29,000
de Mendizábales e de Madoz,

364
00:20:29,000 --> 00:20:31,000
que se plantea

365
00:20:31,000 --> 00:20:33,000
na época de Fernando VII,

366
00:20:33,000 --> 00:20:35,000
antes dela de Mendizábales, incluso.

367
00:20:35,000 --> 00:20:37,000
Habría que añadir aquí.

368
00:20:37,000 --> 00:20:39,000
Na práctica, non se llevan

369
00:20:39,000 --> 00:20:41,000
tal cual,

370
00:20:41,000 --> 00:20:43,000
como tales desamortizaciónes,

371
00:20:43,000 --> 00:20:45,000
hasta Mendizábales

372
00:20:45,000 --> 00:20:47,000
e Madoz, que son dos ministros

373
00:20:47,000 --> 00:20:49,000
que van a llevar a cabo

374
00:20:49,000 --> 00:20:51,000
esta reforma agraria.

375
00:20:51,000 --> 00:20:53,000
Aunque non vai tener

376
00:20:53,000 --> 00:20:55,000
frutos, porque, en definitiva,

377
00:20:55,000 --> 00:20:57,000
van a caer en mãos

378
00:20:57,000 --> 00:20:59,000
de burgueses

379
00:20:59,000 --> 00:21:01,000
nos terrenos desamortizados.

380
00:21:01,000 --> 00:21:03,000
Este documento

381
00:21:03,000 --> 00:21:05,000
da lei agraria

382
00:21:05,000 --> 00:21:07,000
de Jovellanos,

383
00:21:07,000 --> 00:21:09,000
ten en conta que a reforma agraria é fundamental,

384
00:21:09,000 --> 00:21:11,000
porque hemos dito que o sector principal

385
00:21:11,000 --> 00:21:13,000
da economía é a agricultura.

386
00:21:13,000 --> 00:21:15,000
Por iso, a lei agraria

387
00:21:15,000 --> 00:21:17,000
é tan importante

388
00:21:17,000 --> 00:21:19,000
e por iso está na base da economía.

389
00:21:19,000 --> 00:21:21,000
E vai estar na base da economía

390
00:21:21,000 --> 00:21:23,000
das reformas económicas

391
00:21:23,000 --> 00:21:25,000
das Cortes de Cádiz

392
00:21:25,000 --> 00:21:27,000
de 1812,

393
00:21:27,000 --> 00:21:29,000
que ven a continuación.

394
00:21:29,000 --> 00:21:31,000
É o próximo episodio

395
00:21:31,000 --> 00:21:33,000
que vamos ver

396
00:21:33,000 --> 00:21:35,000
as reformas liberales

397
00:21:35,000 --> 00:21:37,000
no siglo XIX,

398
00:21:37,000 --> 00:21:39,000
despois da Guerra

399
00:21:39,000 --> 00:21:41,000
da Independencia.

400
00:21:41,000 --> 00:21:43,000
Por tanto,

401
00:21:43,000 --> 00:21:45,000
vemos que hai unha serie de planteamentos

402
00:21:45,000 --> 00:21:47,000
reformistas

403
00:21:47,000 --> 00:21:49,000
da economía,

404
00:21:49,000 --> 00:21:51,000
do sector fundamental que é a agricultura,

405
00:21:51,000 --> 00:21:53,000
e que o que facen é

406
00:21:53,000 --> 00:21:55,000
chegar a uns planteamentos

407
00:21:55,000 --> 00:21:57,000
para

408
00:21:57,000 --> 00:21:59,000
esa reforma que se

409
00:21:59,000 --> 00:22:01,000
intentará facer más adelante.

410
00:22:01,000 --> 00:22:03,000
Efectos do reformismo

411
00:22:03,000 --> 00:22:05,000
dos Borbones.

412
00:22:05,000 --> 00:22:07,000
Pois, mirad,

413
00:22:07,000 --> 00:22:09,000
tenemos, por un lado,

414
00:22:09,000 --> 00:22:11,000
o crecimiento demográfico. Se bien a mortalidade

415
00:22:11,000 --> 00:22:13,000
segue sendo moi alta,

416
00:22:13,000 --> 00:22:15,000
por encima do 30 por mil, sempre é unha mortalidade

417
00:22:15,000 --> 00:22:17,000
altísima,

418
00:22:17,000 --> 00:22:19,000
pero, sin embargo,

419
00:22:19,000 --> 00:22:21,000
a población crece porque a natalidade

420
00:22:21,000 --> 00:22:23,000
crece por encima do 42

421
00:22:23,000 --> 00:22:25,000
por mil, que é unha tasa

422
00:22:25,000 --> 00:22:27,000
altísima.

423
00:22:27,000 --> 00:22:29,000
Lo que empezamos a ver aquí

424
00:22:29,000 --> 00:22:31,000
é un passo

425
00:22:31,000 --> 00:22:33,000
de un régimen demográfico

426
00:22:33,000 --> 00:22:35,000
antiguo que se caracteriza

427
00:22:35,000 --> 00:22:37,000
por unha mortalidade

428
00:22:37,000 --> 00:22:39,000
e unha natalidade moi altas.

429
00:22:39,000 --> 00:22:41,000
Vemos que

430
00:22:41,000 --> 00:22:43,000
a natalidade comeza a aumentar

431
00:22:43,000 --> 00:22:45,000
e comeza

432
00:22:45,000 --> 00:22:47,000
un tránsito todavía moi leve

433
00:22:47,000 --> 00:22:49,000
a un régimen demográfico

434
00:22:49,000 --> 00:22:51,000
moderno.

435
00:22:51,000 --> 00:22:53,000
Hasta que non comece a

436
00:22:53,000 --> 00:22:55,000
descender la tasa

437
00:22:55,000 --> 00:22:57,000
de mortalidade, pois non poderemos

438
00:22:57,000 --> 00:22:59,000
hablar todavía dun régimen demográfico

439
00:22:59,000 --> 00:23:01,000
moderno, pero si de un inicio,

440
00:23:01,000 --> 00:23:03,000
de unha transición

441
00:23:03,000 --> 00:23:05,000
hacia este tipo de régimen.

442
00:23:05,000 --> 00:23:07,000
Bueno, por que?

443
00:23:07,000 --> 00:23:09,000
Vemos aí

444
00:23:09,000 --> 00:23:11,000
que crece a natalidade pola ausencia de

445
00:23:11,000 --> 00:23:13,000
hambrunas,

446
00:23:13,000 --> 00:23:15,000
unhas mellores condiciones de vida,

447
00:23:15,000 --> 00:23:17,000
debido ás

448
00:23:17,000 --> 00:23:19,000
medidas do desmortismo ilustrado,

449
00:23:19,000 --> 00:23:21,000
unha mellor alimentación, sobre todo,

450
00:23:21,000 --> 00:23:23,000
e iso favorece que a natalidade

451
00:23:23,000 --> 00:23:25,000
seja moi alta.

452
00:23:25,000 --> 00:23:27,000
Se pasa de 7,5

453
00:23:27,000 --> 00:23:29,000
a 10,5 millóns

454
00:23:29,000 --> 00:23:31,000
de habitantes,

455
00:23:31,000 --> 00:23:33,000
e

456
00:23:33,000 --> 00:23:35,000
o que pasa é que siga habindo unha gran diferencia

457
00:23:35,000 --> 00:23:37,000
entre as poblacións

458
00:23:37,000 --> 00:23:39,000
da periferia

459
00:23:39,000 --> 00:23:41,000
e do interior

460
00:23:41,000 --> 00:23:43,000
da península.

461
00:23:43,000 --> 00:23:45,000
A distribución geográfica dispar

462
00:23:45,000 --> 00:23:47,000
se dobla na periferia,

463
00:23:47,000 --> 00:23:49,000
mentes que no interior aumenta

464
00:23:49,000 --> 00:23:51,000
un 30%.

465
00:23:51,000 --> 00:23:53,000
Claro,

466
00:23:53,000 --> 00:23:55,000
se hai unha

467
00:23:55,000 --> 00:23:57,000
maior población,

468
00:23:57,000 --> 00:23:59,000
pois hai unha maior demanda

469
00:23:59,000 --> 00:24:01,000
de produtos agrícolas e industriales,

470
00:24:01,000 --> 00:24:03,000
importante, hai unha maior desarrollo

471
00:24:03,000 --> 00:24:05,000
destas dous facetas

472
00:24:05,000 --> 00:24:07,000
económicas do país.

473
00:24:07,000 --> 00:24:09,000
Tenemos aquí

474
00:24:09,000 --> 00:24:11,000
unha serie de medidas

475
00:24:11,000 --> 00:24:13,000
para incentivar

476
00:24:13,000 --> 00:24:15,000
o poblamento e o crecimento

477
00:24:15,000 --> 00:24:17,000
da población, ajudas ás familias numerosas,

478
00:24:17,000 --> 00:24:19,000
acogida de inmigrantes,

479
00:24:19,000 --> 00:24:21,000
inmigrantes católicos,

480
00:24:21,000 --> 00:24:23,000
hai que puntualizar.

481
00:24:23,000 --> 00:24:25,000
Posta

482
00:24:25,000 --> 00:24:27,000
en producción

483
00:24:27,000 --> 00:24:29,000
ou en cultivo de novos espacios,

484
00:24:29,000 --> 00:24:31,000
proyecto de colonización

485
00:24:31,000 --> 00:24:33,000
de novas zonas despobladas

486
00:24:33,000 --> 00:24:35,000
de Andalucía.

487
00:24:35,000 --> 00:24:37,000
Isto, sobre todo, é sobra de Olavide

488
00:24:37,000 --> 00:24:39,000
e

489
00:24:39,000 --> 00:24:41,000
a creación destes novos

490
00:24:41,000 --> 00:24:43,000
pueblos de que os falaba antes,

491
00:24:43,000 --> 00:24:45,000
Villas Nuevas, Villafrancas, etc.

492
00:24:45,000 --> 00:24:47,000
Limitación do crecimiento

493
00:24:47,000 --> 00:24:49,000
por a crisis de subsistencia

494
00:24:49,000 --> 00:24:51,000
e tamén

495
00:24:51,000 --> 00:24:53,000
por a ausencia

496
00:24:53,000 --> 00:24:55,000
de políticas de desarrollo agrícola

497
00:24:55,000 --> 00:24:57,000
que segue sendo a gran remola

498
00:24:57,000 --> 00:24:59,000
do desarrollo económico

499
00:24:59,000 --> 00:25:01,000
en España.

500
00:25:01,000 --> 00:25:03,000
Efectos

501
00:25:03,000 --> 00:25:05,000
en o sector agrario.

502
00:25:05,000 --> 00:25:07,000
O incremento

503
00:25:07,000 --> 00:25:09,000
da población é superior

504
00:25:09,000 --> 00:25:11,000
á oferta de alimentos

505
00:25:11,000 --> 00:25:13,000
por esta

506
00:25:13,000 --> 00:25:15,000
ausencia

507
00:25:15,000 --> 00:25:17,000
de desarrollo agrícola

508
00:25:17,000 --> 00:25:19,000
en España.

509
00:25:19,000 --> 00:25:21,000
A ellos se unen desfavorables

510
00:25:21,000 --> 00:25:23,000
condiciones climáticas,

511
00:25:23,000 --> 00:25:25,000
as sequías en verano,

512
00:25:25,000 --> 00:25:27,000
hai unha fase

513
00:25:27,000 --> 00:25:29,000
de sequía

514
00:25:29,000 --> 00:25:31,000
e de elevadas temperaturas

515
00:25:31,000 --> 00:25:33,000
que incluso en o caso

516
00:25:33,000 --> 00:25:35,000
de que se queren aplicar

517
00:25:35,000 --> 00:25:37,000
as técnicas novas de outros países

518
00:25:37,000 --> 00:25:39,000
non se van a poder llevar a cabo

519
00:25:39,000 --> 00:25:41,000
esta implementación.

520
00:25:41,000 --> 00:25:43,000
E

521
00:25:43,000 --> 00:25:45,000
logo, bueno,

522
00:25:45,000 --> 00:25:47,000
o tema dos bienes de mano

523
00:25:47,000 --> 00:25:49,000
mortas. Tampouco se pode aumentar

524
00:25:49,000 --> 00:25:51,000
a producción mediante o aumento

525
00:25:51,000 --> 00:25:53,000
de superficies cultivadas

526
00:25:53,000 --> 00:25:55,000
porque

527
00:25:55,000 --> 00:25:57,000
non existe unha voluntad por seus

528
00:25:57,000 --> 00:25:59,000
propietarios de aumentar

529
00:25:59,000 --> 00:26:01,000
esta producción.

530
00:26:01,000 --> 00:26:03,000
Entón, bueno,

531
00:26:03,000 --> 00:26:05,000
as rentas agrarias se dedican

532
00:26:05,000 --> 00:26:07,000
ao pago

533
00:26:07,000 --> 00:26:09,000
de cargas señoriales,

534
00:26:09,000 --> 00:26:11,000
es decir, ao beneficio dos señores

535
00:26:11,000 --> 00:26:13,000
e non existe inversión

536
00:26:13,000 --> 00:26:15,000
en mellora das condiciones

537
00:26:15,000 --> 00:26:17,000
desta terra para aumentar a producción.

538
00:26:17,000 --> 00:26:19,000
Non existe ningún interés

539
00:26:19,000 --> 00:26:21,000
en invertir, non existe ningún interés

540
00:26:21,000 --> 00:26:23,000
en mellorar a producción,

541
00:26:23,000 --> 00:26:25,000
en dinamizarla

542
00:26:25,000 --> 00:26:27,000
ni nada.

543
00:26:27,000 --> 00:26:29,000
Bueno,

544
00:26:29,000 --> 00:26:31,000
se me está acabando o tempo a mi tamén

545
00:26:31,000 --> 00:26:33,000
para poder gravar,

546
00:26:33,000 --> 00:26:35,000
así que, bueno,

547
00:26:35,000 --> 00:26:37,000
os animo a que termináis de ver

548
00:26:37,000 --> 00:26:39,000
estas cuestiónes

549
00:26:39,000 --> 00:26:41,000
en vosotros,

550
00:26:41,000 --> 00:26:43,000
nos exámenes e nos esquemas,

551
00:26:43,000 --> 00:26:45,000
e me quedo aquí

552
00:26:45,000 --> 00:26:47,000
a vosa disposición

553
00:26:47,000 --> 00:26:49,000
en el mail

554
00:26:49,000 --> 00:26:51,000
ou nos folos

555
00:26:51,000 --> 00:26:53,000
del aula, os recuerdo que hai de usarlos

556
00:26:53,000 --> 00:26:55,000
para cualquier cuestión que queráis

557
00:26:55,000 --> 00:26:57,000
plantear.

558
00:26:57,000 --> 00:26:59,000
Pois, venga, muchas gracias.