1 00:00:01,710 --> 00:00:04,669 esta gamba entra en varios sitos 2 00:00:04,669 --> 00:00:05,610 en la matriz esencial 3 00:00:05,610 --> 00:00:08,470 en realidad se está diciendo que 4 00:00:08,470 --> 00:00:09,289 el espacio 5 00:00:09,289 --> 00:00:12,429 que percibe 6 00:00:12,429 --> 00:00:13,169 una 7 00:00:13,169 --> 00:00:16,449 partícula de una contracción 8 00:00:16,449 --> 00:00:18,010 que viene dado por esto 9 00:00:18,010 --> 00:00:19,510 o sea que el espacio 10 00:00:19,510 --> 00:00:20,609 va a ser 11 00:00:20,609 --> 00:00:24,109 de modo que uno ve que las magnitudes 12 00:00:24,109 --> 00:00:25,609 son mucho más fuertes 13 00:00:25,609 --> 00:00:27,109 esto 14 00:00:27,109 --> 00:00:29,230 vamos a suponer 15 00:00:29,230 --> 00:00:32,210 Vamos a suponer 16 00:00:32,210 --> 00:00:35,130 Que un mon viaja 17 00:00:35,130 --> 00:00:37,009 Al 95% de la velocidad 18 00:00:37,009 --> 00:00:37,990 Vale? 19 00:00:40,509 --> 00:00:43,229 Aquí podes calcular isto para 0,25 20 00:00:43,229 --> 00:00:44,990 Cando umbe o partido por c 21 00:00:44,990 --> 00:00:48,229 Vale 0,95 22 00:00:48,229 --> 00:00:49,189 Canto vale el alma? 23 00:00:49,189 --> 00:00:54,520 3,2 24 00:00:59,460 --> 00:01:03,500 Para 0,95 25 00:01:03,500 --> 00:01:06,099 ¿Pues posto al cuadra, non? 26 00:01:06,560 --> 00:01:08,040 A lo mejor non 27 00:01:08,040 --> 00:01:25,069 ¿Por qué si lo posta? 28 00:01:25,590 --> 00:01:25,750 ¿Eh? 29 00:01:26,629 --> 00:01:27,549 ¿Por qué si lo posta? 30 00:01:28,530 --> 00:01:30,329 Bueno, yo mientras se lo mando 31 00:01:30,329 --> 00:01:32,569 Entonces, esto es una partícula que debe ser 32 00:01:32,569 --> 00:01:34,049 Moderadamente relativista 33 00:01:34,049 --> 00:01:34,790 ¿Vale? 34 00:01:37,519 --> 00:01:41,920 Y va a haber un poquito de contracción 35 00:01:41,920 --> 00:01:43,500 Va a haber un poco de contracción 36 00:01:43,500 --> 00:01:45,620 Del espacio 37 00:01:45,620 --> 00:01:47,519 Tampoco un regulado 38 00:01:47,519 --> 00:01:50,459 El caso es que 39 00:01:50,459 --> 00:01:56,540 La diva se anima 40 00:01:56,540 --> 00:01:57,400 A utilizar el controlador 41 00:01:57,400 --> 00:02:00,560 ¿Sale? 42 00:02:00,760 --> 00:02:01,599 No, estoy escondido 43 00:02:01,599 --> 00:02:03,420 Tres 44 00:02:03,420 --> 00:02:05,480 Entonces, la gama para esto vale tres 45 00:02:05,480 --> 00:02:07,659 He dudado porque me parecía mucho, pero no 46 00:02:07,659 --> 00:02:12,569 Entonces, si esto vale tres 47 00:02:12,569 --> 00:02:13,250 Más o menos 48 00:02:13,250 --> 00:02:13,770 ¿Vale? 49 00:02:16,150 --> 00:02:16,669 Hola 50 00:02:16,669 --> 00:02:20,409 Pues, que decir 51 00:02:20,409 --> 00:02:21,569 Que el muón 52 00:02:21,569 --> 00:02:24,110 En realidad, cuando 53 00:02:24,110 --> 00:02:25,830 En estos 54 00:02:25,830 --> 00:02:27,189 Estos 600 metros 55 00:02:27,189 --> 00:02:29,030 Lo que está vindo en realidad 56 00:02:29,030 --> 00:02:32,310 Depende do que llame prima 57 00:02:32,310 --> 00:02:33,090 E que llame esta 58 00:02:33,090 --> 00:02:36,110 Entón, a distancia que 59 00:02:36,110 --> 00:02:37,509 Nosotros vemos que recorre o muón 60 00:02:37,509 --> 00:02:39,969 Tiene que ser mayor, tiene que ser esto por dama 61 00:02:39,969 --> 00:02:42,370 E sale 3, salen 1800 metros 62 00:02:42,370 --> 00:02:46,919 1800 metros son 2 kilómetros 63 00:02:46,919 --> 00:02:48,659 Bueno, non é suficiente para que veamos os muones 64 00:02:48,659 --> 00:02:50,819 Unha pregunta que se pode hacer 65 00:02:50,819 --> 00:02:51,740 Por exemplo, unha sección 66 00:02:51,740 --> 00:02:53,879 Que velocidade 67 00:02:53,879 --> 00:02:55,139 Tiene que tener un muón 68 00:02:55,139 --> 00:02:57,800 que velocidade teña que tener un muón 69 00:02:57,800 --> 00:02:59,159 para que 70 00:02:59,159 --> 00:03:03,520 la distancia que recorra 71 00:03:03,520 --> 00:03:05,580 son 20 kilómetros 72 00:03:05,580 --> 00:03:07,139 un ejercicio de 73 00:03:07,139 --> 00:03:09,569 entón 74 00:03:09,569 --> 00:03:13,289 hemos visto que para ser un 25 esto vale 3 75 00:03:13,289 --> 00:03:16,610 pues tenemos que ver cual es la velocidad 76 00:03:16,610 --> 00:03:18,389 necesaria para que la distancia 77 00:03:18,389 --> 00:03:19,370 que poda recorrer un muón 78 00:03:19,370 --> 00:03:22,629 o sea, independientemente 79 00:03:22,629 --> 00:03:24,110 del valor numérico, aquí ya veis que 80 00:03:24,110 --> 00:03:25,169 cuanto máis rápido vaya 81 00:03:25,169 --> 00:03:28,530 O muón pode recorrer máis distancia 82 00:03:28,530 --> 00:03:31,590 Porque este factor Rambar 83 00:03:31,590 --> 00:03:33,729 Influye a como ve as distancias 84 00:03:33,729 --> 00:03:36,590 E tamén influye a como pasa o seu reloj 85 00:03:36,590 --> 00:03:37,909 O reloj interno do muón 86 00:03:37,909 --> 00:03:39,789 O muón mira a súa muñequera 87 00:03:39,789 --> 00:03:41,409 E ve que o reloj va ao ritmo que va 88 00:03:41,409 --> 00:03:42,469 A un segundo por segundo 89 00:03:42,469 --> 00:03:44,509 Pero nós que o estamos vendo desde fora 90 00:03:44,509 --> 00:03:45,810 A un sistema de referencia diferente 91 00:03:45,810 --> 00:03:48,909 Vemos que o reloj do muón va máis despacio 92 00:03:48,909 --> 00:03:54,270 E en que magnitud va máis despacio? 93 00:03:54,270 --> 00:03:56,469 o mesmo factor gamma 94 00:03:56,469 --> 00:03:57,250 vale? 95 00:03:58,169 --> 00:03:59,990 entón, o reloj se retrasa 96 00:03:59,990 --> 00:04:01,770 en un factor gamma, as longitudes 97 00:04:01,770 --> 00:04:04,650 se acortan 98 00:04:04,650 --> 00:04:06,509 entón, desde o nosso 99 00:04:06,509 --> 00:04:07,229 punto de vista 100 00:04:07,229 --> 00:04:10,330 o muón é capaz de recorrer unha distancia 101 00:04:10,330 --> 00:04:12,349 moito maior, o muón está en reposo 102 00:04:12,349 --> 00:04:13,210 respecto a sí mesmo 103 00:04:13,210 --> 00:04:14,949 e ele tiene o problema inverso 104 00:04:14,949 --> 00:04:17,930 o muón ve un planeta que se acerca a toda velocidade 105 00:04:17,930 --> 00:04:19,790 a él, e dice, ui, se eu estaba aquí en la atmósfera 106 00:04:19,790 --> 00:04:22,389 e se acerca a él a gran velocidade 107 00:04:22,389 --> 00:04:24,029 o que está vendo o muón 108 00:04:24,029 --> 00:04:26,509 es que la atmósfera no mide 20 kilómetros 109 00:04:26,509 --> 00:04:28,290 igual mide 100 metros 110 00:04:28,290 --> 00:04:30,089 100 metros porque en su caso 111 00:04:30,089 --> 00:04:32,470 la atmósfera mide 112 00:04:32,470 --> 00:04:36,290 esto, entonces él ve contraída 113 00:04:36,290 --> 00:04:36,790 la atmósfera 114 00:04:36,790 --> 00:04:39,629 entonces las 115 00:04:39,629 --> 00:04:42,509 dimensiones que ve una partícula que va próxima 116 00:04:42,509 --> 00:04:43,730 a la luz están como 117 00:04:43,730 --> 00:04:45,750 encogidas en la dirección del movimiento 118 00:04:45,750 --> 00:04:48,300 bueno 119 00:04:48,300 --> 00:04:51,720 al final, aunque se modifiquen los tiempos 120 00:04:51,720 --> 00:04:54,019 y las distancias, lo importante de todo esto es que el cociente 121 00:04:54,019 --> 00:04:56,139 el cociente de los tiempos 122 00:04:56,139 --> 00:04:56,980 y las distancias 123 00:04:56,980 --> 00:04:59,279 en el sistema de referencia de la Tierra 124 00:04:59,279 --> 00:05:00,740 y en el sistema de referencia del mundo 125 00:05:00,740 --> 00:05:02,040 es una constante 126 00:05:02,040 --> 00:05:04,839 y esa constante es este 127 00:05:04,839 --> 00:05:07,019 bueno 128 00:05:07,019 --> 00:05:09,139 se va a dar la velocidad 129 00:05:09,139 --> 00:05:11,420 pues 130 00:05:11,420 --> 00:05:13,019 ahora vamos a regular esto 131 00:05:13,019 --> 00:05:15,620 y luego ya en la segunda parte 132 00:05:15,620 --> 00:05:17,620 vamos a ver la cuestión más experimental 133 00:05:17,620 --> 00:05:21,939 esto es un ejercicio 134 00:05:21,939 --> 00:05:23,120 para clase 135 00:05:23,120 --> 00:05:31,319 yo normalmente no sé las velocidades 136 00:05:31,319 --> 00:05:31,920 de los muones 137 00:05:31,920 --> 00:05:34,019 pero 138 00:05:34,019 --> 00:05:36,019 se las 139 00:05:36,019 --> 00:05:38,240 hablo de energías 140 00:05:38,240 --> 00:05:40,779 esta fórmula hay que verla 141 00:05:40,779 --> 00:05:43,519 con un grano de sal 142 00:05:43,519 --> 00:05:44,819 que se dice una pizca de sal 143 00:05:44,819 --> 00:05:46,019 porque 144 00:05:46,019 --> 00:05:48,699 es la energía 145 00:05:48,699 --> 00:05:50,500 del muón 146 00:05:50,500 --> 00:05:52,620 como se ha producido ahí 147 00:05:52,620 --> 00:05:54,959 esa energía tiene una parte de masa 148 00:05:54,959 --> 00:05:55,839 y una parte de momento 149 00:05:55,839 --> 00:05:57,500 porque es para una partícula 150 00:05:57,500 --> 00:06:00,720 E esta masa 151 00:06:00,720 --> 00:06:02,759 En realidad 152 00:06:02,759 --> 00:06:04,180 Podemos ponerlo 153 00:06:04,180 --> 00:06:06,579 Como la masa del mol 154 00:06:06,579 --> 00:06:08,800 En reposo, si queréis 155 00:06:08,800 --> 00:06:10,459 Que es ese 105 156 00:06:10,459 --> 00:06:12,339 Dividido, multiplicado 157 00:06:12,339 --> 00:06:13,519 Por esa banda 158 00:06:13,519 --> 00:06:16,439 Y por C al cuadrado 159 00:06:16,439 --> 00:06:17,980 Voy a quitar la C al cuadrado porque 160 00:06:17,980 --> 00:06:19,959 Como voy a poner las unidades 161 00:06:19,959 --> 00:06:22,660 Indirectamente de energía 162 00:06:22,660 --> 00:06:23,699 105 M 163 00:06:23,699 --> 00:06:25,720 La C es como suba de lado 164 00:06:25,720 --> 00:06:27,620 O sea, que sea a partir de ahora 165 00:06:27,620 --> 00:06:33,220 O sistema de unidades 166 00:06:33,220 --> 00:06:34,939 De metro y segundo 167 00:06:34,939 --> 00:06:36,819 De 300.000 kilómetros un segundo 168 00:06:36,819 --> 00:06:38,079 Entón 169 00:06:38,079 --> 00:06:41,379 Si 10 é igual a masa del muón por gamba 170 00:06:41,379 --> 00:06:43,699 A gamba de un muón que tenga 171 00:06:43,699 --> 00:06:45,259 Unha cierta energía, a que sea 172 00:06:45,259 --> 00:06:47,279 É 173 00:06:47,279 --> 00:06:52,879 El partido de un problema 174 00:06:52,879 --> 00:06:53,439 Esa é a gamba 175 00:06:53,439 --> 00:06:56,579 Se o muón teña unha energía que é 176 00:06:56,579 --> 00:06:59,160 10 veces a masa, gamba vale 10 177 00:06:59,160 --> 00:07:02,589 Entón 178 00:07:02,589 --> 00:07:05,889 como yo quiero que esta distancia 179 00:07:05,889 --> 00:07:07,209 sea de 20 kilómetros 180 00:07:07,209 --> 00:07:08,370 pues yo quiero que 181 00:07:08,370 --> 00:07:10,430 600, que voy a llamar x 182 00:07:10,430 --> 00:07:13,389 x por gamma 183 00:07:13,389 --> 00:07:15,730 tiene que ser igual a 20 kilómetros 184 00:07:15,730 --> 00:07:17,589 a 2 por 10 185 00:07:17,589 --> 00:07:19,490 a 4 metros 186 00:07:19,490 --> 00:07:21,470 entonces 187 00:07:21,470 --> 00:07:23,350 como esto es 600 188 00:07:23,350 --> 00:07:25,629 pues gamma es 189 00:07:25,629 --> 00:07:27,209 2 por 10 a la 4 190 00:07:27,209 --> 00:07:29,769 partido por 6 191 00:07:29,769 --> 00:07:30,769 por 10 a la 2 192 00:07:30,769 --> 00:07:33,189 metros ou a 2 metros 193 00:07:33,189 --> 00:07:35,149 isto le das 20 entre 6 vale 3 194 00:07:35,149 --> 00:07:39,170 e 10 195 00:07:39,170 --> 00:07:40,389 porque queda 30 196 00:07:40,389 --> 00:07:43,029 30 197 00:07:43,029 --> 00:07:44,129 máis ou menos 198 00:07:44,129 --> 00:07:47,449 4 199 00:07:47,449 --> 00:07:49,470 6 por 3 200 00:07:49,470 --> 00:07:50,610 18, máis ou menos 201 00:07:50,610 --> 00:07:52,850 e 202 00:07:52,850 --> 00:07:54,990 pois a gama teña que valer 30 203 00:07:54,990 --> 00:07:57,430 se a gama vale 30 204 00:07:57,430 --> 00:07:59,910 quere dicir que para correr 20 kilómetros 205 00:07:59,910 --> 00:08:02,589 Necesito un mon cuña enerxía sea 30 veces sú masa 206 00:08:02,589 --> 00:08:04,189 Entón, a enerxía 207 00:08:04,189 --> 00:08:05,569 Que é 30M 208 00:08:05,569 --> 00:08:08,769 É 30 por 105 209 00:08:08,769 --> 00:08:11,329 Que sabe 3 gigaelectrón voltios 210 00:08:11,329 --> 00:08:15,420 Vale? 211 00:08:19,110 --> 00:08:20,290 Entón, un mon 212 00:08:20,290 --> 00:08:22,589 Con enerxía de 3 gigaelectrón voltios 213 00:08:22,589 --> 00:08:24,509 Que non vai dar máis 214 00:08:24,509 --> 00:08:24,889 Porque isto 215 00:08:24,889 --> 00:08:27,550 Sabe máis 216 00:08:27,550 --> 00:08:29,730 Pois 217 00:08:29,730 --> 00:08:31,589 Entre 3 y 4 218 00:08:31,589 --> 00:08:33,190 É capaz de atravesar 219 00:08:33,190 --> 00:08:34,429 a atmósfera 220 00:08:34,429 --> 00:08:35,750 a 20 kilómetros 221 00:08:35,750 --> 00:08:42,799 e bueno 222 00:08:42,799 --> 00:08:45,580 agora vemos 223 00:08:45,580 --> 00:08:48,059 se chega á superficie con esa energia 224 00:08:48,059 --> 00:08:50,360 ou non, e esa é a segunda parte 225 00:08:50,360 --> 00:08:54,730 isto é bonito 226 00:08:54,730 --> 00:08:56,389 porque introduce varias cosas 227 00:08:56,389 --> 00:08:57,690 introduce a rapidez especial 228 00:08:57,690 --> 00:09:00,129 que o reloj e o tempo do muón 229 00:09:00,129 --> 00:09:02,809 para si mesmo, para nosotros, é diferente 230 00:09:02,809 --> 00:09:04,750 pero que o cociente 231 00:09:04,750 --> 00:09:05,809 é unha constante 232 00:09:05,809 --> 00:09:07,529 como non violamos ninguna idea da física 233 00:09:07,529 --> 00:09:10,549 que este factor 234 00:09:10,549 --> 00:09:12,090 tamén afecta a la masa 235 00:09:12,090 --> 00:09:14,590 isto se pode interpretar como que 236 00:09:14,590 --> 00:09:16,529 el mundo 237 00:09:16,529 --> 00:09:18,110 tiña unha masa relativista 238 00:09:18,110 --> 00:09:18,509 que é de 239 00:09:18,509 --> 00:09:20,769 como que é engordado 240 00:09:20,769 --> 00:09:24,870 que teñe 3 kV en vez de 105 241 00:09:24,870 --> 00:09:25,909 etcétera, de acordo? 242 00:09:26,350 --> 00:09:28,309 o sea, hai unha serie de cosas bonitas que lo poden introducir 243 00:09:28,309 --> 00:09:34,590 non veo ninguna pregunta 244 00:09:34,590 --> 00:09:35,769 ningún me perdido 245 00:09:35,769 --> 00:09:36,269 ningún 246 00:09:36,269 --> 00:09:38,649 veo caras 247 00:09:38,649 --> 00:09:44,129 a ver, isto 248 00:09:44,129 --> 00:09:45,889 si es la primera vez que alguien lo ve 249 00:09:45,889 --> 00:09:48,190 suena novedoso y tal, pero si luego 250 00:09:48,190 --> 00:09:50,490 lo haces en casa y haces la cuenta 251 00:09:50,490 --> 00:09:51,889 es que es una cosa muy sencilla 252 00:09:51,889 --> 00:09:54,250 si nunca ha visto a alguien con la teoría especial 253 00:09:54,250 --> 00:09:56,129 pues puedes irte, por ejemplo 254 00:09:56,129 --> 00:10:02,070 aunque hay gente con la teoría especial 255 00:10:02,070 --> 00:10:03,730 y le explica cosas muy básicas 256 00:10:03,730 --> 00:10:05,789 y luego por supuesto hay libros inundativos y demás 257 00:10:05,789 --> 00:10:07,870 y ve que estas cosas están explicadas 258 00:10:07,870 --> 00:10:10,070 con un cierto rigor matemático que ya te lo estoy contando 259 00:10:10,070 --> 00:10:11,129 pero 260 00:10:11,129 --> 00:10:13,470 ¿de dónde salen estas fórmulas? 261 00:10:13,730 --> 00:10:15,490 bueno, esto es 262 00:10:15,490 --> 00:10:17,850 porque é o grupo de Lorenz 263 00:10:17,850 --> 00:10:18,889 en que se han unha serie de cosas 264 00:10:18,889 --> 00:10:19,730 de teoría de grupos 265 00:10:19,730 --> 00:10:21,870 isto viene desde el siglo XIX 266 00:10:21,870 --> 00:10:24,529 existe mucho antes que la batería especial 267 00:10:24,529 --> 00:10:27,049 e simplemente Einstein se da cuenta 268 00:10:27,049 --> 00:10:28,129 de que as leyes da física 269 00:10:28,129 --> 00:10:31,590 teñen que satisfacer o grupo de Lorenz 270 00:10:31,590 --> 00:10:33,250 o grupo máis amplio de Poincaré 271 00:10:33,250 --> 00:10:35,090 que teñe esta estructura 272 00:10:35,090 --> 00:10:36,850 e é que as relaxiones 273 00:10:36,850 --> 00:10:38,549 das coordenadas espaciales e temporales 274 00:10:38,549 --> 00:10:40,990 teñen, é o que se chama, un boost 275 00:10:40,990 --> 00:10:42,409 de velocidades 276 00:10:42,409 --> 00:10:45,149 que é este factor, que teñe unha velocidade máxima 277 00:10:45,149 --> 00:10:47,350 es decir, un universo tiene una velocidad máxima 278 00:10:47,350 --> 00:10:48,870 que es la velocidad máxima 279 00:10:48,870 --> 00:10:51,590 que por otro lado podemos pensar 280 00:10:51,590 --> 00:10:53,769 que es intuitivo, podemos pensar que la velocidad máxima 281 00:10:53,769 --> 00:10:55,350 del universo es infinito 282 00:10:55,350 --> 00:10:57,669 en cuyo caso, si C fuera infinito 283 00:10:57,669 --> 00:10:59,710 o tremendamente grande, lo que veríamos 284 00:10:59,710 --> 00:11:01,289 es que esto es cero simple 285 00:11:01,289 --> 00:11:03,250 y la relatividad no la percibimos 286 00:11:03,250 --> 00:11:05,029 esto es lo que nos ha pasado toda la vida 287 00:11:05,029 --> 00:11:06,330 y esto también es bastante didáctico 288 00:11:06,330 --> 00:11:09,610 que para la gente de la edad media o moderna 289 00:11:09,610 --> 00:11:12,029 antes de hacer experimentos 290 00:11:12,029 --> 00:11:13,029 a energías más altas 291 00:11:13,029 --> 00:11:14,889 o de saber que eran los rayos cósmicos 292 00:11:14,889 --> 00:11:17,370 C para os dos era infinita 293 00:11:17,370 --> 00:11:19,549 Entón, teníamos unha percepción de la realidad 294 00:11:19,549 --> 00:11:21,570 Que neste gráfico que acabo de borrar 295 00:11:21,570 --> 00:11:23,110 De que a gama da así 296 00:11:23,110 --> 00:11:24,750 Vivíamos en esta región de aquí 297 00:11:24,750 --> 00:11:27,750 Entón, non percebíamos a relatividade 298 00:11:27,750 --> 00:11:28,970 Non porque non este funcionando 299 00:11:28,970 --> 00:11:31,190 Sino porque numericamente non se aprecia 300 00:11:31,190 --> 00:11:33,950 Pero porque a velocidade é infinita 301 00:11:33,950 --> 00:11:35,350 Con a tecnología 302 00:11:35,350 --> 00:11:37,850 Temos traído a velocidade algo que non é infinito 303 00:11:37,850 --> 00:11:38,870 Que é moito máis asequible 304 00:11:38,870 --> 00:11:41,669 E entón, já percebimos cotidianamente este tipo de cosas 305 00:11:41,669 --> 00:11:42,149 De acordo? 306 00:11:42,889 --> 00:11:44,190 Para encarar un pouco de ambiente 307 00:11:44,190 --> 00:11:49,679 Vale 308 00:11:49,679 --> 00:11:52,440 Entón, já sabemos que os moores 309 00:11:52,440 --> 00:11:53,519 Llegan á superficie da Terra 310 00:11:53,519 --> 00:11:54,879 E nós vamos facer un cacharrín 311 00:11:54,879 --> 00:11:56,000 Para medir 312 00:11:56,000 --> 00:12:00,059 Para medir os moores que llegan 313 00:12:00,059 --> 00:12:02,379 E vamos a ver unha serie de cousas 314 00:12:02,379 --> 00:12:06,120 E agora vou a unha parte que é máis experimentar 315 00:12:06,120 --> 00:12:09,240 E que teña que ver 316 00:12:09,240 --> 00:12:10,679 Con o proceso de merida 317 00:12:10,679 --> 00:12:16,100 Contentos? 318 00:12:16,440 --> 00:12:16,919 Contentas? 319 00:12:17,779 --> 00:12:18,879 Muita frustración? 320 00:12:18,879 --> 00:12:23,029 Bueno 321 00:12:23,029 --> 00:12:26,710 Poden resultar 100 por os dos extremos 322 00:12:26,710 --> 00:12:28,250 Porque algúns malos os usáis todo 323 00:12:28,250 --> 00:12:30,769 Unhos apuntáis 324 00:12:30,769 --> 00:12:32,909 E hai gente que non les suela moito 325 00:12:32,909 --> 00:12:33,950 Pois non pasa nada 326 00:12:33,950 --> 00:12:37,250 Eu podo resolver todas as dudas 327 00:12:37,250 --> 00:12:38,230 Que poden 328 00:12:38,230 --> 00:12:39,870 Bueno, queremos medir 329 00:12:39,870 --> 00:12:40,809 E ponemos un detector 330 00:12:40,809 --> 00:12:42,629 Ponelo na superficie da terra 331 00:12:42,629 --> 00:12:45,029 Ponelo dentro 332 00:12:45,029 --> 00:12:47,370 Entón, nosotros queremos medir os moles 333 00:12:47,370 --> 00:12:48,929 Porque hasta agora isto é unha entereza 334 00:12:48,929 --> 00:12:50,210 E se non hemos visto nunca uno 335 00:12:50,210 --> 00:12:51,529 aunque nos han dicho que eso se ve 336 00:12:51,529 --> 00:12:55,169 queremos verlo nosotros mismos 337 00:12:55,169 --> 00:12:56,929 entonces hay varias formas de verlo 338 00:12:56,929 --> 00:12:59,370 podemos hacer una cámara de niebla 339 00:12:59,370 --> 00:13:03,990 la cámara de niebla que se hace en los institutos 340 00:13:03,990 --> 00:13:05,370 para mi es el director de Paco 341 00:13:05,370 --> 00:13:07,389 porque le ha dado tal difusión 342 00:13:07,389 --> 00:13:09,129 que para mi es el Paco Trono 343 00:13:09,129 --> 00:13:13,230 y bueno, pues si uno pone 344 00:13:13,230 --> 00:13:15,750 una camarita 345 00:13:15,750 --> 00:13:18,269 con el gas este 346 00:13:18,269 --> 00:13:20,509 el que más o que menos ha hecho estas cosas 347 00:13:20,509 --> 00:13:22,830 con el fieltro 348 00:13:22,830 --> 00:13:24,009 y el gas y tal 349 00:13:24,009 --> 00:13:26,490 y aquí pasan los muones, dejan sus 350 00:13:26,490 --> 00:13:27,909 sus trazas 351 00:13:27,909 --> 00:13:30,629 los muones dejan las trazas 352 00:13:30,629 --> 00:13:32,250 en la cámara de niebla 353 00:13:32,250 --> 00:13:34,610 que no la haya hecho nunca, tendría que hacerlo 354 00:13:34,610 --> 00:13:36,529 al menos hay que verlo 355 00:13:36,529 --> 00:13:38,409 en un vídeo de YouTube, cámara de niebla 356 00:13:38,409 --> 00:13:39,470 casera 357 00:13:39,470 --> 00:13:42,169 o Cloudchanger, homemade 358 00:13:42,169 --> 00:13:44,870 y bueno, es curioso 359 00:13:44,870 --> 00:13:46,350 que cuando uno ve estas cosas, ve trazas 360 00:13:46,350 --> 00:13:47,830 de muones, del espacio 361 00:13:47,830 --> 00:13:51,169 e ademais se abre todo un mundo 362 00:13:51,169 --> 00:13:52,570 como cando mira por un microscopio 363 00:13:52,570 --> 00:13:54,830 e ve bichillos e bacterias 364 00:13:54,830 --> 00:13:55,570 e cosas así 365 00:13:55,570 --> 00:14:00,850 veis electrones por aquí 366 00:14:00,850 --> 00:14:03,009 veis alfas 367 00:14:03,009 --> 00:14:06,580 atrapa aire dentro 368 00:14:06,580 --> 00:14:08,440 o microadón se desintegra 369 00:14:08,440 --> 00:14:10,039 da lugar alfas, unha serie de cosas 370 00:14:10,039 --> 00:14:11,500 os electrones non se ven 371 00:14:11,500 --> 00:14:14,179 pero ve unha cantidad de partículas por aí 372 00:14:14,179 --> 00:14:15,559 e os curioso ver toda a fauna 373 00:14:15,559 --> 00:14:18,200 é como encender un microscopio de partículas 374 00:14:18,200 --> 00:14:20,340 E de repente ves toda unha forma de partículas 375 00:14:20,340 --> 00:14:22,879 Este cacharrón está moi ben 376 00:14:22,879 --> 00:14:23,879 Tambén é moi didáctico 377 00:14:23,879 --> 00:14:25,179 Vemos moitas partículas 378 00:14:25,179 --> 00:14:26,759 Mola, unha vez que dorme 379 00:14:26,759 --> 00:14:28,379 Aunque sepa o que vai ver 380 00:14:28,379 --> 00:14:28,879 Lo dice 381 00:14:28,879 --> 00:14:33,480 Profe 382 00:14:33,480 --> 00:14:36,200 Profe lo dicen os alumnos 383 00:14:36,200 --> 00:14:36,919 Que sois vosotros 384 00:14:36,919 --> 00:14:39,500 Profe, profe, he visto 385 00:14:39,500 --> 00:14:40,899 He visto un mor 386 00:14:40,899 --> 00:14:43,480 Vale, vale, tranquilo 387 00:14:43,480 --> 00:14:45,539 Ya caen unhas más 388 00:14:45,539 --> 00:14:47,340 Vale, é moi chulo 389 00:14:47,340 --> 00:14:49,120 Seriosamente, a mi tamén me mola 390 00:14:49,120 --> 00:14:51,879 Pero, bueno 391 00:14:51,879 --> 00:14:52,960 Para medir es un poco 392 00:14:52,960 --> 00:14:56,399 Bueno, cando se hacía el CER 393 00:14:56,399 --> 00:14:57,759 Para medir tantas circunstancias 394 00:14:57,759 --> 00:14:59,539 Con cámaras de fotos y tal y cual 395 00:14:59,539 --> 00:15:01,340 Pues en un estudiante científico 396 00:15:01,340 --> 00:15:03,200 Vale demorar aquí, pero es para educación 397 00:15:03,200 --> 00:15:05,539 Pero medir mones es difícil 398 00:15:05,539 --> 00:15:07,220 Es difícil porque, bueno 399 00:15:07,220 --> 00:15:08,980 Vemos ahí la tracita, es muy corta 400 00:15:08,980 --> 00:15:10,279 Pasan cuando quieren 401 00:15:10,279 --> 00:15:13,299 Y ahora vamos a ir a eso, esa es la parte importante, digamos 402 00:15:13,299 --> 00:15:15,860 Y dice un poco más desconocida 403 00:15:15,860 --> 00:15:16,620 Y entonces 404 00:15:16,620 --> 00:15:18,179 É moi difícil medir 405 00:15:18,179 --> 00:15:20,840 Se son de máis energia, de menos 406 00:15:20,840 --> 00:15:22,620 De onde vienen, que dirección traían 407 00:15:22,620 --> 00:15:24,919 Para iso é mellor utilizar 408 00:15:24,919 --> 00:15:26,460 Detectores de outro tipo 409 00:15:26,460 --> 00:15:28,940 Que nos poden dar esta información 410 00:15:28,940 --> 00:15:30,399 E 411 00:15:30,399 --> 00:15:34,940 E un ejemplo dello 412 00:15:34,940 --> 00:15:36,779 Non é o único 413 00:15:36,779 --> 00:15:37,559 Pero tamén é 414 00:15:37,559 --> 00:15:40,059 É o pacotón número 2 415 00:15:40,059 --> 00:15:43,620 O pacotón número 2 416 00:15:43,620 --> 00:15:44,519 É a 417 00:15:44,519 --> 00:15:45,600 Spark chamber 418 00:15:45,600 --> 00:15:52,600 Unha cámara de chispas 419 00:15:52,600 --> 00:15:54,820 Esquemáticamente 420 00:15:54,820 --> 00:15:56,720 Así 421 00:15:56,720 --> 00:16:01,159 Con sus patitas en el cachado 422 00:16:01,159 --> 00:16:04,159 Y sus cables y sus cosas 423 00:16:04,159 --> 00:16:09,580 Y esta es la cámara de chispas 424 00:16:09,580 --> 00:16:12,759 Igual que en la cámara de niebla 425 00:16:12,759 --> 00:16:15,360 Bueno, ahí ocurren cosas 426 00:16:15,360 --> 00:16:17,080 Que todas dan pie a pensar 427 00:16:17,080 --> 00:16:18,019 En esta partícula 428 00:16:18,019 --> 00:16:20,559 ¿Por qué se producen trazas en la cámara de niebla? 429 00:16:20,639 --> 00:16:22,039 Porque las partículas cargadas 430 00:16:22,039 --> 00:16:24,799 Cuando atraviesan una nube de átomos 431 00:16:24,799 --> 00:16:25,960 Que tienen sus orbitales 432 00:16:25,960 --> 00:16:27,519 Como es cargada, pues simplemente 433 00:16:27,519 --> 00:16:29,259 Está ionizando 434 00:16:29,259 --> 00:16:31,639 Y se están llevando ahí los electrones 435 00:16:31,639 --> 00:16:33,039 Esto queda ionizado 436 00:16:33,039 --> 00:16:35,059 Y pasa como pasa en la atmósfera 437 00:16:35,059 --> 00:16:37,159 Cuando tienes iones que hacen de 438 00:16:37,159 --> 00:16:39,080 ¿Qué es lo que se dice? 439 00:16:39,080 --> 00:16:40,200 Siempre digo núcleos de nucleación 440 00:16:40,200 --> 00:16:41,179 ¿Qué es lo que se dice? 441 00:16:42,279 --> 00:16:43,480 Puntos de nucleación 442 00:16:43,480 --> 00:16:45,259 Centros de nucleación 443 00:16:45,259 --> 00:16:46,960 Se producen burbujitas 444 00:16:46,960 --> 00:16:48,500 Como as gotas de agua 445 00:16:48,500 --> 00:16:51,019 E esas pequenas 446 00:16:51,019 --> 00:16:53,220 Gotas macroscópicas 447 00:16:53,220 --> 00:16:53,919 Condensadas 448 00:16:53,919 --> 00:16:56,440 Son as que veo cando les hago unha foto con flash 449 00:16:56,440 --> 00:16:57,919 Ou con unha linterna de led 450 00:16:57,919 --> 00:17:00,600 E é o que veo con unha traza sobre un fondo escuro 451 00:17:00,600 --> 00:17:01,919 E esa traza son 452 00:17:01,919 --> 00:17:04,160 É a luz reflejada por as burbujitas 453 00:17:04,160 --> 00:17:05,680 Que se han formado ao largo da traza 454 00:17:05,680 --> 00:17:07,000 De átomos ionizados 455 00:17:07,000 --> 00:17:11,759 Aquí se utiliza o mesmo proceso 456 00:17:11,759 --> 00:17:12,680 Pero de forma diferente 457 00:17:12,680 --> 00:17:13,420 Cando pasamos 458 00:17:13,420 --> 00:17:16,099 O color rojo 459 00:17:16,099 --> 00:17:18,539 cando pasa o muón 460 00:17:18,539 --> 00:17:21,319 eso é un detector 461 00:17:21,319 --> 00:17:21,980 que podemos ver 462 00:17:21,980 --> 00:17:24,160 pintado con un pouco de detalle 463 00:17:24,160 --> 00:17:27,099 son camaritas de gas 464 00:17:27,099 --> 00:17:29,599 e que están a alto voltaje 465 00:17:29,599 --> 00:17:31,380 unha diferencia potencial moi grande 466 00:17:31,380 --> 00:17:33,640 como o gas que está en medios neutro 467 00:17:33,640 --> 00:17:34,960 é de planta e non pasa nada 468 00:17:34,960 --> 00:17:37,160 pero cando pasa o muón ioniza igual 469 00:17:37,160 --> 00:17:40,579 e se crea unha división de cargas 470 00:17:40,579 --> 00:17:43,140 que hace que ese gas 471 00:17:43,140 --> 00:17:45,980 funcione como un conductor 472 00:17:45,980 --> 00:17:47,200 entón se produce unha descarga 473 00:17:47,200 --> 00:17:50,319 e esa descarga é unha chispa 474 00:17:50,319 --> 00:17:55,849 que, de hecho, 475 00:17:56,190 --> 00:17:57,009 se isto o tenemos 476 00:17:57,009 --> 00:18:00,049 con un metaclidato 477 00:18:00,049 --> 00:18:02,390 e demás, vemos a chispa 478 00:18:02,390 --> 00:18:03,730 vemos el fao 479 00:18:03,730 --> 00:18:06,170 é como cando o chispa salga da luz 480 00:18:06,170 --> 00:18:07,630 e salga unha chispa, ou algo parecido 481 00:18:07,630 --> 00:18:09,869 vemos as chispas e vai haber chispas 482 00:18:09,869 --> 00:18:11,829 por aquí de lugares que pasaba a partícula arreglada 483 00:18:11,829 --> 00:18:14,109 e, bueno, incluso podo tener 484 00:18:14,109 --> 00:18:15,950 un cacharro un pouco máis complejo para medir 485 00:18:15,950 --> 00:18:17,470 as chispas e ver a señal 486 00:18:17,470 --> 00:18:19,630 que ha deixado ahí el mol 487 00:18:19,630 --> 00:18:22,170 y esto es una versión 488 00:18:22,170 --> 00:18:24,029 más científica 489 00:18:24,029 --> 00:18:25,089 si queréis, porque además 490 00:18:25,089 --> 00:18:27,650 en función de como tenga hecha la cámara 491 00:18:27,650 --> 00:18:29,609 de chispas y de lo que lea 492 00:18:29,609 --> 00:18:31,450 podría incluso ser capaz de medir 493 00:18:31,450 --> 00:18:33,089 la direccionalidad 494 00:18:33,089 --> 00:18:34,470 del mol 495 00:18:34,470 --> 00:18:37,910 cuando mido la cámara de chispas no sé se se ha producido 496 00:18:37,910 --> 00:18:39,190 aquí o se ha producido aquí 497 00:18:39,190 --> 00:18:41,690 aunque tenga una electrónica un poco más compleja 498 00:18:41,690 --> 00:18:43,849 pero bueno, puedo tener planos orientados 499 00:18:43,849 --> 00:18:45,849 en una dirección, planos en otra, puedo hacerlo tan 500 00:18:45,849 --> 00:18:46,589 a un plazo como quiera, 501 00:18:47,009 --> 00:18:49,289 que é tener unha visión tridimensional del mundo. 502 00:18:50,289 --> 00:18:51,250 E o que unha observa 503 00:18:51,250 --> 00:18:53,710 é que a maior parte dos momentos 504 00:18:53,710 --> 00:18:54,549 venen de arriba.